Η ΑΛΛΗΛΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΓΙΑΓΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΠΠΟΥ ΜΟΥ (1912)

[Μάκης Αποστολάτος]

Αποφάσισα να δημοσιοποιήσω την πρώτη από τις τρεις επιστολές που έστειλε η γιαγιά μου προς τον παππού μου το 1912, για να αναδείξω τον τρόπο επικοινωνίας ενός ζεύγους της εποχής εκείνης.

Όπως έχω ξαναγράψει, οι Τριγλιανοί παππούδες μου παντρεύτηκαν στο Buyuk Dere της Κωνσταντινούπολης το 1902, επειδή τα αδέλφια της γιαγιάς μου Ευγενίας Τσιπουρά είχαν εγκατασταθεί εκεί από τα τέλη του 19οι αιώνα και είχαν επιχείρηση αρτοποιίας, στην οποία απασχολήθηκε και ο παππούς μου Πολυνείκης Γεράκης.

Η πολυαγαπημένη μητέρα μου Λουκία Γεράκη είχε διασώσει και μεταφέρει στην Αθήνα τον πολύτιμο θησαυρό αναμνήσεων (αλληλογραφίες, φωτογραφίες, κειμήλια, προικοσύμφωνα κλπ) όλης της οικογένειας, που ανακάλυψα μετά το θάνατό της και δεν είχα, δυστυχώς, την ευκαιρία να την ρωτήσω για πάρα πολλές απορίες και ιστορίες από όσα έζησε εκεί.

Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται τα προικοσύμφωνα της γιαγιάς (1902) και της προγιαγιάς (1867) και η αλληλογραφία της γιαγιάς προς τον παππού κατά την περίοδο του Απριλίου-Μαίου 1912 που επέστρεψε στην Τρίγλια, βασικά για λόγους υγείας αλλά και για να διευθετήσει/τακτοποιήσει ορισμένα θέματα και εκκρεμότητες της οικογένειας. Στο ταξίδι αυτό πήρε μαζί της τα δύο μικρότερα τέκνα της, την μητέρα μου Λουκία (1906-1999) και τον μικρότερο Σταύρο (1909-1996), ενώ τα μεγαλύτερα έμειναν με τον πατέρα τους.

Από το πρωτότυπο κείμενο προκύπτει ότι η ορθογραφία, η σωστή σύνταξη και η καλλιγραφία αποδεικνύουν την καλλιέργεια και τις γνώσεις της γιαγιάς μου, αλλά και τον σεβασμό προς τον σύζυγό της.

Μεταφέρω το κείμενο της πρώτης επιστολής της, με την ορθογραφία και τη σύνταξη, αλλά με τα σημερινά σημεία στίξεως.

ΕΠΙΣΤΟΛΗ 11 Απριλίου 1912

Τη 11 Απριλίου 1912 εν Τριγλία

Αγαπητέ μου Πολυνείκη μετά των τέκνων μας, γλυκοασπάζομαι.

Δια της παρούσης μου σπεύδω να σας πληροφορήσω ότι δόξα τω Αγ. Θεώ φθάσαμεν ωραία εις το χωργιό εις τας 7 φθάσαμε εις τα Μουδανιά και εις τας 9 φθάσαμεν εις το χωργιό, τώρα δόξα τω Αγ. Θεώ όλοι είμεθα καλά, μόνον από την δευτέραν ημέραν που ήλθαμεν αρχίσανε αι βροχαίς και το κρύο, και είμεθα περιορισμένοι, σας παρακαλώ όταν θα λάβετε την επιστολήν μου αμέσως να με απαντήσετε πως είσθε, πως είνε τα παιδιά, η Βαλασιώ, η Μητέρα της, ως και δια τον Αναστάση (σ.σ. αδελφός του παππού μου), να μας γράψετε πως είνε, βγήκε από το νοσοκομείον ή όχι.

Δεχθήτε τους ασπασμούς μας απ' όλους οικογενειακώς  και τα παιδιά να τα φιλήσετε εκ μέρους μας.
Ταις γειτόνισσαις  όλες πολλά προσκυνήματα και ταις κουμπάραις όλαις οικογενειακώς, οι συγγενείς όλοι ανεβήκανε (σ.σ. το σπίτι βρισκόταν στη ενορία του Αγίου Γεωργίου Άνω, αν και δεν μπόρεσα να το εντοπίσω) και με ίδανε, όλοι όμως ερωτούν διατί δεν ήλθες και σύ:

Δεχθήτε τους ασπασμούς μας προσφέρατέ τους εις την Βαλασιώ, και την Μητέρα της. Περιμένω απάντησίν σας εξάπαντος
Η σύζυγός σας Ευγενία Πολυνείκ. Γεράκη

Ο Σταύρος από την ημέραν που ήλθαμεν πότε θα πάμε εις το σπήτι μας, πόσες ημέρες είνε που ήλθαμεν; με ερωτά. Εάν είνε δυνατόν με κανέναν γνωστόν στείλετε μου 2 έως 3 μετζίτια δια να μη στεναχωρεθώ. Εις τον άνθρωπον που πήρατε το λάδι ο Παπάς (σ.σ. εννοεί τον αδελφό του παππού μου Χρύσανθο Γεράκη) δεν ημπόρεσεν να τον ίδη δια να τον πληρώσω.

Τα παιδιά φιλούν το χεράκι σας (Η ιδία)