ΟΙ ΨΑΡΑΔΕΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΓΛΙΑ

[Στάθης Δημητρακός]

 ΟΙ  ΨΑΡΑΔΕΣ ΣΤΗΝ ΤΡΙΓΛΙΑ

Οι κάτοικοι της Τρίγλιας ασχολούνταν στην πλειονότητά τους  με την ελαιοκομία, την σηροτροφία και έκαναν διάφορα άλλα επαγγέλματα.  
Η Τρίγλια, ως παραλιακός τόπος και εξαιρετικός ψαρότοπος, αναφέρεται ότι οι κάτοικοί της, όπως και των παράλιων γειτονικών χωριών του Κιανού κόλπου (Σιγή,Μουδανιά κλπ), ήταν από τα πολύ παλιά χρόνια και ψαράδες. Οι Τριγλιανοί που ασχολούνταν με το ψάρεμα ήταν επαγγελματίες (κύρια απασχόληση) και ερασιτέχνες (δευτερεύουσα απασχόληση).

ΟΙ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΕΣ ΨΑΡΑΔΕΣ

Οι επαγγελματίες ψαράδες διακρίνονταν στους ιδιοκτήτες καϊκιών (καϊκτσήδες) ή βαρκών και στους αλιεργάτες που δούλευαν εποχιακά στα καΐκια (στην Κίο κ.α) και στο πάστωμα των ψαριών στα νησιά του Μαρμαρά, στις Προποντίδες.
Στην Τρίγλια υπήρχαν πάνω από δέκα καϊκτσήδες με μικρότερα καϊκια από τις σαντάλες και τις αλαμάνες, όπως ήταν π.χ οι κωλοβρέχτες (τράτες)κ.α. και αρκετοί βαρκάρηδες.

■Η Τρίγλια με την Κίο, ήσαν δύο παραλιακές κωμοπόλεις,  είχαν μπορούμε να πούμε και αδελφικές σχέσεις. Οι Κιώτες ασχολιόντουσαν πολύ με την ψαρική, είχαν πολλά καΐκια ψαράδικα, ήταν του ξακουστού Γλύκατση οι αλαμάνες όπως τις λέγανε τότε τα γκιργκίργια και επειδή η Προποντίδα (η θάλασσα του Μαρμαρά) είχε πολύ ψάρι αυτά τα συγκροτήματα κάναν χρυσές δουλειές. Εκεί την παλαμίδα την λέγαν ντορούκι, δεν την ζύγιζαν με δράμια αλλά την πουλούσαν με ζευγάρια, δηλαδή γέμιζε το καΐκι, ο μπές τσιφτές όπως τον λέγαν δηλαδή καΐκι που τραβούσαν κουπί δέκα άνδρες, γέμιζε λ.χ. 2 (δύο) χιλιάδες ζευγάρια (4.000 χιλιάδες) παλαμίδες, τις πηγαίνανε για τον μπουλουχανά (ψαραγορά),  γι' αυτό και η μοιρασιά που κάναν οι Καπεταναίοι με τους γκεμίτσιδες (ναύτες) ήτο πολύ ικανοποιητική και μία που είχε τόσο πολύ κέρδος. Αυτή τη δουλειά οι Τριγλιανοί την προτιμούσαν, γι' αυτό και πήγαιναν πολλά παλικάρια Τριγλιανά στην Κίο και πιανότανε στο συγκρότημα του Γλύκατση. Εκτός από του Γλύκατση υπήρχαν και άλλα συγκροτήματα όπως του Θέμη, του Λάμπου, κλπ. Αυτοί οι άνθρωποι, προπαντός ο Θέμης και ο Λάμπης ήλθαν μετά τον διωγμό και εδώ στην Χαλκιδική και ψάρεψαν και στην θάλασσα της Νέας Τρίγλιας και μας έλεγαν «Αχ παιδιά μου που είναι η δική μας θάλασσα που βγάζαμε εκείνα τα ντουρούκια, σαν το ψάρι του Μαρμαρά δεν υπάρχει αλλού πουθενά», και κουνούσαν τα κεφάλια τους απελπισμένα...

Τριγλιανοί και Κιώτες
Σταύρος Δ. Μαργαρίτης (Τρίγλια1912- Νέα Τρίγλια Χαλκιδικής 1995)
(από χειρόγραφο μη δημοσιευμένο κείμενο)

   ■ Ένας από τους τρομερούς θαλασσόλυκους ήταν και ο Χρήστος Άσσος. Άσσο τον λέγανε, αλλά ήταν και πραγματικά  Άσσος, προπαντός στις δουλειές του. Είχε μια μικρή βάρκα, «Μπογιαντέ», όπως τη λέγανε. Μ' αυτή ψάρευε καλόψαρα. Έριχνε και φυσέκια (δυναμίτες).
   Άλλη δουλειά δεν γνώριζε εκτός από τη βάρκα και το ψάρεμα. Ο Χρήστος μ' αυτό το μικρό βαρκάκι ταξίδευε και μέχρι την Κωνσταντινούπολη. Δεν τον έσκιαζε κανένας καιρός. Μάλιστα έφερνε και εμπορεύματα από την Πόλη στο χωριό για τους μπακάληδες. Τα καλόψαρα τα πήγαινε στην Πόλη και τα πουλούσε σε καλές τιμές, διότι είχε πελάτες καλούς και προπαντός μαγείρους.
   Όλοι οι Τριγλιανοί στην Πόλη περιμένανε στο κέντρο του Αχιλλέα (στέκι) το πότε θάρθει ο Άσσος για να φέρει νέα από την Τρίγλια και τα καλόψαρά του. Ακόμα και το μοτόρι του Κασούρη δεν μπορούσε να πάει στην Κωνσταντινούπολη αν ήταν ο καιρός λίγο χαλασμένος. Ο Άσσος όμως πήγαινε με τα πανιά και όταν τον έβλεπε ο Στεφανής Κασούρης τον φώναζε δυνατά: «Πού πάεις μπρε τρελέ μ' αυτό ντο μαΐστρο;».
   Αλλά αυτός δεν λογάριαζε κανένα καιρό, πάντοτε ταξίδευε και καμιά φορά δεν έπαθε κανένα ναυάγιο. Λες και τον βοηθούσε η τόλμη του.
   Στο διωγμό, τη βάρκα την έφερε στη Θεσσαλονίκη και συνέχισε το επάγγελμα της ψαρικής.
   Αλώνιζε όλο το Καραμπουρνάκι [...]

Ο Χρήστος Άσσος
Σταύρος Δ. Μαργαρίτης, «Τριγλιανά Νέα», Ιούλιος 1985, φύλλο 52.
Τριγλιανά Λαογραφικά.

Επιμέλεια:Στάθης Δημητρακός
Συνεχίζεται...