ΚΑΦΕΝΕΙΑ- Ο Τούρκικος καφενές

[Στάθης Δημητρακός]

KΑΦΕΝΕΙΑ- Ο Τούρκικος καφενές

Στην παλιά Τρίγλια της Μικρά Ασίας υπήρχαν κάπου 30 οικογένειες Οθωμανοί.
Αυτοί οι άνθρωποι είχαν ξεχωριστό μαχαλά. Εκεί είχαν τα τζαμιά τους (εκκλησίες). Είχαν και τον μικρό καφενέ τους. Αυτός ο καφενές στο εσωτερικό του είχε ένα γύρω – γύρω στους τοίχους πάγκους από χονδρές σανίδες, το λεγόμενο μπεϊκέ, που καθόντουσαν. Καρέκλες δεν υπήρχαν. Επίσης γύρω από τους πάγκους και στο πίσω μέρος του τοίχου ήσαν τοποθετημένες ψάθες σε ύψος ένα μέτρο για να ακουμπούν πίσω και να μην κρυώνουν οι πλάτες τους από τον τοίχο. Επίσης το δάπεδο ήτο στρωμένο με ψάθα για να μην κρυώνουν το χειμώνα.
Το πρωί που θα ερχόντουσαν μέσα οι πελάτες θα έβγαζαν τα παπούτσια τους όλοι στο χαγιάτι (αυλή) και θα μπουν μέσα ξυπόλητοι.
Και εν συνεχεία, ο καθένας που θα μπαίνει μέσα, με τη σειρά σε όλους θα αρχίζει το καθιερωμένο τεμενά, μερχαμπάρ (1)(χαιρετισμός).
Εν τω μεταξύ καθισμένοι τώρα όλοι στο μπεϊκέ (πάγκο), ο ένας δίπλα στον άλλο, έβγαζαν τις ταμπακέρες γεμάτες με καπνό κομμένο στο χαβάνι (2) γέμιζαν τα τσιμπούκια τους και μετά έβαζαν το τσακμάκι με φυτίλι και τις δύο πέτρινες τσακμακόπετρες, όπου χτυπούσε η μια την άλλη και έβγαζε σπινθήρες και άναβε το φυτίλι.
Υπήρχε μεγάλος σεβασμός από τους μικρούς προς τους μεγάλους και όταν μιλούσε ένας όλοι οι άλλοι άκουγαν. Διάλογος δεν υπήρχε γι' αυτό και υπήρχε άκρα ησυχία.
Πάντως οι Τούρκοι της Τρίγλιας δεν είχαν εκείνο το αρπακτικό, ήσαν άνθρωποι φιλήσυχοι και αγαθιάρηδες. Έπειτα, δεν ήσαν άνθρωποι του εμπορίου, ζούσαν με την ολίγη κτηνοτροφία που είχαν και δούλευαν ως εργάτες στις δουλειές των Χριστιανών. Μάλιστα, όταν έγινε ο διωγμός και φεύγαμε από τα μέρη μας πολλοί βοηθούσαν τους πατριώτες μας και κουβαλούσαν τα ρούχα τους στην παραλία που θα τα φόρτωναν στα πλοία......

Οι Οθωμανοί της  παλιάς Τρίγλιας της Μικρά Ασίας
Σταύρος Δ. Μαργαρίτης, Νέα Τρίγλια Χαλκιδικής
(από χειρόγραφο μη δημοσιευμένο κείμενο)

Λεξιλόγιο:
(1)μερχαμπάρ ή μερχαμπά= Χαίρετε!
(2)χαβάνι= κοφτήριο καπνού.

Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακός

Το θέμα Καφενεία συνεχίζεται..