ΕΤΟΣ ΚΑΒΑΦΗ ΤΟ 2013

[Στάθης Δημητρακός]

ΕΤΟΣ ΚΑΒΑΦΗ ΤΟ 2013

Αφιερωμένη στον μεγάλο Αλεξανδρινό ποιητή Κωνσταντίνο Καβάφη θα είναι η νέα χρονιά.
Σε Έτος  Καβάφη ανακήρυξε το 2013 το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Πολιτισμού και Αθλητισμού με αφορμή την  επέτειο των 150 χρόνων από τη γέννησή του.  Τον κεντρικό σχεδιασμό του προγράμματος επετειακών δράσεων  έχουν αναλάβει  η Γενική Διεύθυνση Σύγχρονου Πολιτισμού, η Διεύθυνση Γραμμάτων και το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου. Θα συνεργαστούν για τον σκοπό αυτό με το Ίδρυμα Ωνάση, το οποίο έχει στη δικαιοδοσία του το πλήρες αρχείο του ποιητή, τις ξένες πρεσβείες χωρών στην Ελλάδα, τις έδρες Νεοελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού των πανεπιστημίων εξωτερικού όπου διδάσκεται ο Καβάφης, τη Βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας, το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού και το Ελληνικό Ίδρυμα στην Αλεξάνδρεια και άλλους φορείς.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ

Κωνσταντίνος Καβάφης (1863-1933): Ποιητής από τους μεγαλύτερους της σύγχρονης Ελλάδας και όλου του Κόσμου. Γεννήθηκε στην Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου από Κωνσταντινοπολίτες εύπορους γονείς. Υπήρξε το ένατο παιδί του μεγαλέμπορου Πέτρου Καβάφη και της  Χαρίκλειας (το γένος Φωτιάδη). Οι γονείς του εγκαταστάθηκαν στην Αλεξάνδρεια το 1840. Πάμπλουτοι στην αρχή, με εμπορικά υποπρακτορεία στα αξιολογότερα κέντρα της Ευρώπης, ξέπεσαν μετά το θάνατο του πατέρα του (1876). Ύστερα από το θάνατο του πατέρα του, ο Καβάφης εγκαταστάθηκε στην Αγγλία (Λονδίνο και Λίβερπουλ) για τρία χρόνια .Γύρισε πίσω στην Αλεξάνδρεια και παρακολούθησε μαθήματα σε εμπορική σχολή, ενώ ταυτόχρονα μελετούσε συστηματικά παγκόσμια λογοτεχνία και ιστορία. Έμεινε δύο χρόνια (1882-84) στην οικογένεια του παππού του (Φωτιάδη) στην Κωνσταντινούπολη και τελικά το 1885 εκαταστάθηκε μόνιμα στην Αλεξάνρεια. Ταξίδεψε επίσης το 1897 στο Παρίσι και το 1903 στην Αθήνα, χωρίς έκτοτε να μετακινηθεί από την Αλεξάνδρεια για 30 χρόνια. Επαγγελματικά, ο Καβάφης αρχικά ασχολήθηκε με το χρηματιστήριο, αλλά αργότερα για να αντιμετωπίσει τις βιοτικές του ανάγκες έγινε δημόσιος υπάλληλος στο Υπουργείο Δημοσίων Έργων της Αιγύπτου.  Ζούσε ιδιόρρυθμη ζωή και η ίδια η ποιητική του δημιουργία ήταν ιδιότυπη. Τύπωνε τα ποιήματά του σε φυλλάδια και τα μοίραζε σε φίλους του. Βασική πηγή της έμπνευσής του ήταν η ιστορία, ιδιαίτερα των ελληνιστικών χρόνων  και η ίδια η ζωή του. Έγραψε 154 ποιήματα. Τα πιο γνωστά από αυτά είναι:  «Θερμοπύλες», «Ιθάκη», «Απολείπειν ο Θεός Αντώνιον», «Περιμένοντας τους βαρβάρους», «Η Πόλις», «Τα τείχη», «Στα 200 π.Χ.», «η Σατραπεία», «Δέησις», «Μανουήλ Κομνηνός», «Στην Εκκλησία», «Όσο μπορείς»,«Ίαση Τάφος», «Ομνύει», «Επέστρεφε», «Όταν διεγείρονται», «Μακρυά», «Επήγα», «Να μείνει»  κ.α. Τα ποιήματά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές ξένες γλώσσες (Αγγλική, Γαλλική, Γερμανική, Ιταλική, Ισπανική, Ολλανδική, Βουλγαρική κ.α) και έχουν παγκόσμια αναγνώριση.

●Στη Ραφήνα υπάρχουν δύο οδοί με το όνομα Κωνσταντίνου Καβάφη προς τιμή του ποιητή. Η μία είναι στον οικισμό Νέου Βουτζά και η άλλη είναι κάθετος και αρχίζει από την οδό Αργιθέας προς το Λυκόρεμα.

ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ (Κ.ΚΑΒΑΦΗΣ)
   
Την εκκλησία αγαπώ – τα εξαπτέρυγά της,
τ' ασήμια των σκευών, τα κηροπήγιά της,
τα φώτα, τες εικόνες της, τον άμβωνά της.
Εκεί σαν μπω, μες σ' εκκλησία των Γραικών
με των θυμιαμάτων της τες ευωδίες,
με τες λειτουργικές φωνές και συμφωνίες,
τες μεγαλοπρεπείς των ιερέων παρουσίες
και κάθε των κινήσεως τον σοβαρό ρυθμό-
λαμπρότατοι μες στων αμφίων τον στολισμό-
ο νους μου πιαίνει σε τιμές μεγάλες της φυλής μας,
στον ένδοξό μας Βυζαντινισμό.

(Το ποίημα «Στην Εκκλησία» πρωτογράφηκε το 1892, δημοσιεύθηκε μετά από 20 χρόνια, το 1912, αφού ξαναγράφηκε στο μεταξύ δυο φορές, το 1901 και το 1906). 

Το ποίημα αυτό του Καβάφη αφιερώνεται συμβολικά στους  Τριγλιανούς απογόνους.

Επιμέλεια: Στάθης Δημητρακός

Πηγές:1)Μεγάλη Ελληνική Ανθολογία Ποιήσεως «Μιχ. Περάνθη», τρείς τόμοι (1453-1954), 1955,    β' έκδοση 1964, τόμος Β, Κ.Π. Καβάφης σελ.213-251.
   2)Εγκυκλοπαίδεια «Νέα Δομή».
   3) Μεγάλη Γενική Εγκυκλοπαίδεια «Υδρία»