ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΓΛΙΑΝΩΝ (Aλφαβητική κατάταξη Α έως Δ)

[Στάθης Δημητρακός]

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΓΛΙΑΝΩΝ

Συλλογή: Στάθης Δημητρακός (αλφαβητική κατάταξη-γράμμα Α)

A! γειά σου Α που να σε πάρει η ευχή Α το ένα, ά το άλλο Αβγά σε καθαρίζουνε; Άβυσσος η ψυχή του αθρώπου Αγάλι -αγάλι γένεται η αγουρίδα μέλι. Αγαπά ο Θεός τον κλέφτη , αγαπά και τον νοικοκύρη Αγάπη δίχως πείσματα δεν έχει νοστιμάδα. Αγέρας κουπανιστός Άγεται και φέρεται Άγιο ντον έκανα Άγιος στον τόπο του δεν αγιάζει Αγόρασε γουρούνι στο σακί Αγρόν ηγόρασε. Αγύριστο κεφάλι Άδηλα και κρύφια Αδης ο αχόρταγος. Αδύνατο των αδυνάτων Αη Νικόλα βοήθα, βάλε κι εσύ το χέρι σου. Αθηναίοι και Θηβαίοι και κακοί Μυτηλιναίοι   Αθρωπο βλέπεις, κι άθρωπος λές... . Αϊ Βαρβάρα βαρβαρώνει , Αϊ Σάββας σαβανώνει κι Αϊ Νικόλας παραχώνει Αιντε, νερό κι αλάτι (ή μέλι –γάλα)   Αιωνίως και τουμπανίως Ακόμα βυζαίνει το δάχτυλό του. Ακόμα δε βγήκε απο το αυγό Ακόμα δε ντον είδαμε Γιάννη τον εβγάλαμε Ακόμα το σκατό ντου στο γιαλό δεν έφτασε, γαμπρίζει κιόλα Άκουσε τα έξ αμάξης Άκουσε τα μπινελίκια του Άκουσε τα σχολιανά του Άκουσε της χρονιάς του Άκραις- μέσαις   Ακριβός στα πίτουρα και φτηνός στα λάχανα Ακρον άωτον   Άλαλα τα χείλη των ασεβών Αλάργα- αλάργα το φιλί για να ΄χει νοστιμάδα Αλί και τρισαλί ! Αλί που το ΄'χει η κούτρα του να κατεβάζει ψείρες. Άλι σου μάλι σου πέτρα στο κεφάλι σου Άλλα αντ΄' άλλων Αλλα λένε τα χείλη σου και άλλα η καρδιά σου. Άλλα λόγια ν' αγαπιόμαστε Άλλα τα μάτια του λαγού κι άλλα της κουκουβάγιας Άλλαξε ο Μανωλιός και έβαλε τα ρούχα του αλλιώς   Άλλαξε τροπάρι.    [Μην λες τα ίδια και τα ίδια ή άλλαξε στάση] Άλλη μάνα δεν γέννησε παρά η Μαριώ τον Γιάννη Αλλιώς τα ήξερες και αλλιώς τα βρήκες Άλλο να σε τα λέω και άλλο να τα ακούς Άλλο που δε θέλει Άλλο το χέσιμο και άλλο το κλάσιμο Άλλοι αγαπάνε μαυρομάτες κι άλλοι τσιμπλομάτες Αλλοι έχουν τ όνομα και άλλοι έχουν ντη χάρη Άλλοι 'πεθυμούν τα γένια και άλλοι ξυουν και ρίχνουντα Άλλος πίνει, κι άλλος μεθά Άλλος πλήρωσε τη νύφη Άλλος το κοντό του κι άλλος το μακρύ του Αλλού λαλούν οι πετεινοί κι αλλού γεννούν οι όρνιθες Αλλού να τα πουλάς αυτά Αλλού ο παπάς κι αλλού τα ράσα ντου Αλλού πατά κι αλλού βρίσκεται Αλλού τα κακαρίσματα κι αλλού γεννούν οι όρνιθες Αλλού το όνειρο κι αλλού το θάμα. Αλλουνού παπά βαγγέλιο   Αμ' έπος, αμ ' έργον   Άμα δε σε θέλει η Μαριωρή,τράβα με τη Φροσύνη Άμα δεν υπάρχουνε άνθρωποι που δουλεύουν, τι θα τρώνε αυτοί που κάθονται Άμα έχεις τύχη, γεννούν κι οι πετεινοί σου Αμα και δεις  κίτρινο ποντικό, θα δεις και Τριγλιανό γνωστικό Αμά κλείσω τα μάτια μου, φούρνος να μην καπνίσει ( ή χορτάρι να μη φυτρώσει) Άμα λυπάσαι ξένο κόκκαλο, τρώει ο σκύλος το δικό σου Άμα μπεις στο χορό, θα χορέψεις Αμα ντον ξαναδείς, γράψε με. . Άμα ντρέπεσαι, βάνε κι ένα κόσκινο Αμα σε πάρει ο μπαμπάς σου κανα γαδούρι, τότε να το ορίζεις Άμα σε τρέχει τρέχα, άμα δε σε τρέχει μη τρέχεις. Αμάδες παίζουμε; Αμάν Αμάν πια Αμαρτίαι γονέων παιδεύουσι τέκνα Αμαρτία εξομολογημένη, η μισή συγχωρεμένη. Αμέτι μουχαμέτι Αμήν και πότε! Άμμος της θαλλάσης

Αμόλησε μελάνι Αμόλησε το ζωνάρι του για καβγά Αν δε παινέσεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει Αν δε σε θέλει το χωριό, μη γυρεύεις του παπά το σπίτι Αν κάναν όλες οι μέλισσες μέλι θα τρώγανε και οι κατσιβέλοι Αν κάνει ο Απρίλης δυό νερά κι ο Μάης άλλο ένα, χαρά σε κείνο το γεωργό που΄χει σπαρμένα Ανάγκα κι οι θεοί πείθονται . Αναγκαίον κακό Ανακατωμένος ο ερχόμενος Ανάλατος (ή αυτός είναι σαν ανάλατος χαλβάς). Ανανταμ παπανταμ Ανασκαλεύει ξεχασμένες ιστορίες Άναψαν τα αίματα Ανεμομαζώματα, διαβολοσκορπίσματα. . Ανέμους έσπειρες, θύελλες θα θερίσεις. Άνθρακες ο θησαυρός Άνθρωπος αγράμματος ξύλο απελέκητο Ανοιξ' η γή και ντονε  κατάπιε. Άνοιξε η τύχη του Άνοιξε τα μάτια του Άνοιξε τον ταφό (ή το λάκκο) μόνος του Αντε σοϊλέ Αντί να τρίζει ο αραμπάς, τρίζουν τα κατρακύλια Αντί πινακίου φακής Αντρα θέλω, τώρα τονε θέλω και άμα αργήσει δε ντο θέλω. Άνω ποταμών Αξεις και ξερός Απε ντη πόρτα σου περνώ, βήχω και ξεροβήχω Απέ ντο στόμα σου και στου θεού τ΄ αφτί Απέ τη Σκύλα στη Χάρυβδη Απε το σεβντα  που σ έχω άντρα μου ξέχασα το όνομά σου Απε τον Αννα στον Καϊάφα. Απλωνε τα πόδια σου, όσο το πάπλωμά σου. Από  το γάμο έρχομαι της πείνας φορτωμένος Από Μάρτη καλοκαίρι και από Αύγουστο χειμώνα. Από μικρό κι από τρελλό μαθαίνεις την αλήθεια. Από συμιωμένο ( ή σημαδιακό)  άνθρωπο να φοβάσαι Από τ' αυτί και στο δάσκαλο. Από τον τρύγο στις ελιές δεν απολείπουν οι δουλειές. Απ΄το υστέρημά μου ("εκ του υστερήματος") Αποδιοπομπαίος τράγος Απόξω κούκλα από μέσα πανούκλα. Απορώ και εξίσταμαι Αποφεύγει όπως ο διάολος το λιβάνι Αποφεύγει τις κακοτοπιές Αραθα, μάραθα, κουκιά μαγειρεμένα. Αργοκίνητο καράβι Άρες μάρες κουκουνάρες Αριά αριά το φίλημα για να' χει νοστιμάδα Αρμεγε λαγούς και κούρευε χελώνες. Αρμένικη βίζιτα   Αρπα-κόλλα. Άρπαξε να φας και κλέψε να΄'χεις. Άρπαξε την ευκαιρία απ΄τα μαλλιά Άρτζι μπούρτζι και λουλάς Ας κλαίει που τα ΄χει Ας κόψει το λαιμό του Ας με λένε  κασαπίνα  κι ας ψοφάω από την πείνα. Ας όψεται   Ας πάει και το παλιάμπελο Ας πάει στ'ανάθεμα Ας τα λούσα ή να σε λείπουν τα λούσα Άσε τα αχ και τα βαχ Ασθενής και οδοιπόρος αμαρτίαν ουκ έχει   Άσπρα μαλλιά στη κεφαλή , κακά μαντάτα .... Άσπροι σκύλοι, μαύροι σκύλοι Άστραψε και βρόντηξε Άσωτος Υιός Ατσάλωσε ντη καρδιά σου Αυγουστε καλέ μου μήνα, να ήσουν δυό φορές τον χρόνο. Αυξάνεσθαι και πληθύνεσθαι Αυτά είναι τα κουμπιά της Αλέξαινας Αυτά μετριούνται στα δάχτυλα Αυτά τα ακούω στον Κλήδωνα   Αυτή είναι ψηλομύτα ή έχει τουπέ Αυτή θαρρώ πως παίζειτα με τον ... τάδε Αυτό είναι από τα' άγραφα. Αυτός  το βιολί βιολάκι Αυτός δεν έχει να ξύσει το δόντι του Αυτός είναι μπαξές Αυτός είναι σπίρτο ή ατσίδα Αυτός το χαβά του Αυτού που ήσουν ήμουνα και εδώ που είμαι θα 'ρτεις Αφήνεις μια μπουκιά ψωμί, τη δύναμή σου αφήνεις Αφρίζεις, ξαφρίζεις, εγώ θα σε φάω, τον παρά μου έδωκα. Αχ μαρή και τι μαρή Άχερα έχει το κεφάλι σου; Άχου ! (χαρά ή λύπη)

[Στάθης Δημητρακός]

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΓΛΙΑΝΩΝ

Συλλογή: Στάθης Δημητρακός (αλφαβητική κατάταξη-γράμμα Β)

Βάζει λάδι στη φωτιά Βάζει λόγια Βάζω το κεφάλι μου στον ντορβά. Βάλανε το λύκο να φυλάει τα πρόβατα Βάλε κάτω το μυαλό σου Βάλε μυαλό Βαλτός είσαι; Βάνε ντον στη θέση ντου Βάνει νερό στο κρασί ντου Βάνει φιτιλιές Βάνω το χέρι μου στο Bαγγέλιο Βαράει γροθιά στο μαχαίρι Βαράτε με κι  ας κλαίω. Βαράτε πολεμάρχοι, κρεμάν'  τον πατριάρχη Βάρεσε φαλιμέντο Βαριά η καλογερική Βαριέται να καθεται Βασιλικά έξοδα Βασιλική διαταγή και τα σκυλιά δεμένα Βασιλικό κουρσούμι δεν πατίζει Βγάζει και από τη μύγα ξύγκι Βγάζει τ' άπλυτα στη φόρα Βγήκε από ντα ρούχα ντου Βγήκε ασπροπρόσωπος. Bγήκε λάδι

Bγήκε στο μεϊντάνι Βγήκε στον αφρό Βιζαβί και απεναντίας. Βίος και πολιτεία Βλέπει όνειρα και στον ξύπνιο του Βλέπει τα ραδίκια ανάποδα Βλέποντας και κάνοντας Βοήθα με να σε βοηθώ  να διαβούμε τον γκρεμό. Βολοδέρνει μέρα νύχτα Βουβασιά να σε κολλήσει Βουβασιά του παππού σου Βουνό με βουνό δε σμίγει Βράζει το αίμα του Βράσ' τα(Κλάψ'τα) Χαράλαμπε.. Βρεγμένο είναι το παξιμάδι;. Βρέχει επί δικαίων και αδίκων Βρέχει καλαπόδια Βρήκε αποκούμπι Βρήκε και τα κάνει. Βρήκε μαλλί να ξάνει Βρήκε ο γύφτος τη γενιά ντου κι αναγάλλιασε η καρδιά του. . Βρήκε ο Φίλιππος τον Ναθαναήλ. Βρήκε ντη βολή του Βρήκε ντο μαστορή του Βρήκε το τραπέζι στρωμένο. Βρώμα και δυσωδία Βρωμάει και ζέχνει Βρωμάει μπαρούτι

[Στάθης Δημητρακός]

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΓΛΙΑΝΩΝ

Συλλογή: Στάθης Δημητρακός (αλφαβητική κατάταξη-γράμμα Γ)

Γαδούρι ξεκαπίστρωτο Γαδουρινή υπομονή Γαλίφικα καμώματα Γαμπρός γιος δεν γίνεται κι η νύφη θυγατέρα. Γαμπρός με το στανιό δε γίνεται Γατζώθηκε πάνω ντου Γάτος γαμεί και γάτος σκούζει. Γελάν και τα μουστάκια του. Γελάς σαν να σε  καθαρίζουνε αυγά. Γενάρη μήνα κλάδευε , φεγγάρι μη φοβάσαι Γεναρίζει, Φλεβαρίζει και καλοκαιριάς μυρίζει Γενεές δεκατέσσερες Γέννημα και ανάθρεμμα Γεννηθήτω το θέλημά σου Γέρασες και μυαλό δεν έβαλες. Γέρικος γάδαρος, καινούργια πορπατησιά δε γίνεται Γη της Επαγγελίας (η Τρίγλια) Για να πούμε του στραβού το δίκιο Για παπάς παπάς για ζευγάς ζευγάς Για ποιόν χτυπά η καμπάνα; Για της νύφης το κεφάλι, για της εκκλησιάς η πόρτα Για το ψύλλο καίμε το πάπλωμα Γιάννης κερνά και Γιάννης πίνει. Γίναμε θέατρο

Γίνηκε φόρτωμα Γκαστρώνει γαδούρα στον ανήφορο Γλείφει εκεί που έφτυσε. Γλέντι κι Άγιος ο Θεός. Γλιστρίδα έφαες; Γλίτωσε από το στόμα του λύκου Γλυκάθηκε η γριά στα σύκα, θέλει και τα συκόφυλλα Γλυκός ο ύπνος την αυγή, γυμνός ο κώλος τη Λαμπρή. Γλίτωσα από του χάρου τα δόντια Γλώσσα έχει και μιλιά δεν έχει Γλώσσα λανθάνουσα την αλήθεια λέει Γουρούνι στο σακί Γούστο μου και καπέλο μου Γράπωσε την ευκαιρία Γράψε και κάτσε και κλάψε Γράψ'  τα στο τεφτέρι Γριά γκαμήλα κόκκινες χάντρες Γυαλιά , καρφιά Γυμνός και τσίτσιδος Γυρεύει ψύλλους στ΄ άχερα Γυρίζει στα δώδεκα καστέλια Γυρίζει σα το γανωτζή Γύρισε με άδεια χέρια Γυρνά σαν την άδικη κατάρα

[Στάθης Δημητρακός]

ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΟΙΜΙΩΔΕΙΣ ΦΡΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΤΡΙΓΛΙΑΝΩΝ

Συλλογή: Στάθης Δημητρακός (αλφαβητική κατάταξη-γράμμα Δ)

Δάγκωσε ντη γλώσσα σου Δάγκωσε τη λαμαρίνα Δανεικά κι αγύριστα Δανεικά τα μαλακά Δάσκαλε που δίδασκες και νόμο δεν εκράτεις. Δε βλέπει πέρα από τη μύτη του Δε βλέπω άσπρη μέρα Δε γίνεται γάμος χωρίς κλάματα, κηδεία χωρίς γέλια Δε δίνει ένα παρά Δε μάτωσε ούτε μύτη Δε με χωράει ο τόπος Δε μυρίστηκα τα δάχτυλά μου . Δε ντον αφήνει σε χλωρό κλαρί . Δε ξέρει γρυ Δε σε πιάσαμε πόρτα για το χειμώνα. Δε σηκώνει κουβέντα Δε το βάνω κάτου Δε τρώω άχερα Δεν  έχει στον ήλιο μοίρα Δεν έβγαλε άχνα Δεν αδειάζω Δεν αξίζει ένα παρά Δεν αξιώθηκα Δεν αφήνει τίποτα να πέσει κάτου Δεν δίνει ούτε τ' αγγέλου του νερό. Δεν δίνει του διαβόλου του θυμιάμα Δεν έβγαλε άχνα Δεν είμαστε άιντε, άιντε Δεν είμαστε ίσα και όμοια Δεν είναι για τα δόντια σου. Δεν είναι για τα μούτρα σου Δεν είναι κάθε μέρα τ' Αγιαννιού. Δεν είναι όλα ρόδινα Δεν έμεινε πέτρα πάνου στην πέτρα Δεν έμεινε ρουθούνι Δεν έχει βρακί στον κώλο ντου Δεν έχει γλιτωμό Δεν έχει ιερό και όσιο Δεν έχει που την κεφαλήν κλίναι Δεν έχει τσίπα πάνου ντου Δεν έχουμε ψωμί ας φάμε παντεσπάνι Δεν θα πέσεις στα χέρια μου ; Δεν θα ρτει η Δευτέρα; Θα σου πάρει ο διάολος τον πατέρα. Δεν ιδρώνει τ' αυτί του Δεν κάνουν τα πλούτη τον άθρωπο. Δεν κόβει η γκλάβα του Δεν κολώνει με τίποτα Δεν μιλιέται Δεν μπορεί να δείρει το γαδούρι, δέρνει το σαμάρι. Δεν μπορεί να το φτάσει ο νους του αθρώπου Δεν μπορώ να τον κάνω ζάφτι Δεν ξέρει να μοιράσει δυο γαδουριών άχερα.   Δεν ξέρει πού παν τα τέσσερα. Δεν ξέρει τίποτα για το φόνο

Δεν ξέρεις από πού κρατάει η σκούφια ντου Δεν ξέρεις τι μούτρο είναι Δεν ξέρεις τι φίδι βάζεις στον κόρφο σου Δεν μπα να δεις τις πομπές σου; Δεν πάει στον ίσιο δρόμο Δεν παίρνει φωτιά Δεν πατά σε σάπια σανίδια Δεν περνά η μπογιά της Δεν πιάνει μπάζα μπροστά του Δεν πλένεται για να μη φύγει το λάδι του νουνού του Δεν προλαβαίνω να ξύσω τ' αυτί μου Δεν σε είπαμε και καμπούρη Δεν σηκώνει νερό στο κρασί του Δεν το κουνάω ρούπι Δεν το ΄χω που πεθαίνω, μα όσο ζω μαθαίνω Δεν τον ξεπλένει ούτε ο Ιορδάνης Δεν τρέχει κάστανο Δεν τρώγεσαι ούτε ωμός, ούτε ψημένος Δεν υπάρχει σάλιο Δεν φτάνει ούτε στο νυχάκι μου. Δες στην ούγια και πάρε το πανί Δια πυρός και σιδήρου Δια το θεαθήναι Δια το φόβο των Ιουδαίων Διαίρει και βασίλευε. Διαλέγει, ξεδιαλέγει, τ' αποδιαλούδια παίρνει. Διαλέγονται, διαλέγονται και οι άσχημες παντρεύονται Διάλεξε ντον αθέρα Διέρρηξε τα ιμμάτιά του Διες με μ΄ ένα μάτι να σε κοιτάξω με τα δυο Δίκαιος Αριστείδης Δικός, δικός μας (πατριώτης Τριγλιανός) Δίνω τόπο στην οργή Δόξα να΄χει ο γιαραμπής Δος υμίν σήμερον! Δος του δρόμο Δόστονα ένα δρόμο Δουλειές με φούντες Δουλειές του διαόλου Δούλευε να ζεις και κλέψε να' χεις Δουλεύει σαν είλωτας   Δράκου ρίζα να΄χει δε γλιτώνει. Δυο γάδαροι μαλώνανε σε ξένον αχερώνα. Δυο καρπούζια σε μια μασχάλη δε βαστιούνται Δυο νομάτοι μ΄ένα μάτι Δώδεκα Απόστολοι, ο καθένας με τον πόνο του Δωρεάν λάβατε, δωρεάν δότε (ή δώσατε) Δώρον άδωρον Δώσαμε και πήραμε Δώσε θάρρος του χωριάτη να σ΄ανέβει στο κρεβάτι Δώσε και μένα  μπάρμπα Δώσε τόπο στην οργή