Ω ΛΥΓΙΡΟΝ ΚΑΙ ΚΟΠΤΕΡΟΝ ΣΠΑΘΙ ΜΟΥ-Θούριος

[Στάθης Δημητρακός]

Ω ΛΥΓΙΡΟΝ ΚΑΙ ΚΟΠΤΕΡΟΝ ΣΠΑΘΙ ΜΟΥ- Θούριος

To εθνικό αίσθημα των Τριγλιανών ήταν πολύ υψηλό και τους κρατούσε ενωμένους. Από πολύ παλιά τραγουδούσαν δημοτικά τραγούδια της εθνικής ζωής (ιστορικά- κλέφτικά κ.α.).  Με την έκρηξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου (1914-1918), οι Τούρκοι με εισήγηση του Γερμανού στρατηγού Λίμαν φον Σάνδερς, αποφάσισαν να εκτοπίσουν τους Έλληνες των παραλίων της Δυτικής Μ.Ασίας. Οι Τριγλιανοί εκτοπίστηκαν στις αρχές Ιουλίου του 1915.
      «...Τρία χρόνια έμειναν πρόσφυγες οι Τριγλιανοί και οι πληθυσμοί των βόρειων παραλιών της Βιθυνίας στην Προύσα, στο Μπελετζίκ και στους άλλους τόπους της εκτόπισής τους. Σ' αυτά τα τρία χρόνια, τους λιγόστεψαν τρομερά οι στερήσεις, οι αρρώστιες και η κάθε είδους αναποδιά της ανθρώπινης ζωής...».
(Από το βιβλίο του Αναστάσιου Τακά ,Ο  Μονόλογος-Χρονικό, Εκδόσεις Φιλιππότη 1983).
Τον Οκτώβριο του 1918 έγινε η Ανακωχή του Μούδρου ή Συνθήκη του Μούδρου που συνάφθηκε στον όρμο του Μούδρου της Λήμνου στις 17/30 Οκτωβρίου 1918 και υπογράφτηκε την επομένη μεταξύ των Δυτικών Συμμαχικών Δυνάμεων (Αντάντ) αφενός και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αφετέρου με τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το θρυλικό πολεμικό Γ.Αβέρωφ τέθηκε επικεφαλής του Συμμαχικού Στόλου και μπήκε πρώτο στην Πόλη. Αγκυροβόλησε μπροστά στα ανάκτορα του Σουλτάνου, στον «Ντολμά Μπαξέ». Τα προ αιώνων όνειρα των Ελλήνων άρχισαν να γίνονται πραγματικότητα. Άκρατος ενθουσιασμός είχε καταλάβει τους υπόδουλους μέχρι εκείνη τη στιγμή Κωνσταντινουπολίτες. Στις 4 Νοεμβρίου 1918 ξαναγύρισαν οι Τριγλιανοί στην Τρίγλια από τον διωγμό «χίλιοι λιγότεροι». Ο απόηχος του ενθουσιασμού των Κωνσταντινουπολιτών έφθασε στην Τρίγλια.
«Από το τέλος του 1918 ως το 1922 η Τρίγλια μας ξαναζωντάνεψε. Το πανελλήνιο όνειρο της ελευθερίας όλων των Ελλήνων άρχισε να γίνεται για την Τρίγλια μας χειροπιαστό».
(Από το βιβλίο του Απόστολου Ηρ. Τσίτερ «Τρίγλια του Κιανού Κόλπου Προποντίδος»).    
Για πρώτη φορά, o λαός της Τρίγλιας, μετά από σκληρά και καταπιεστικά μέτρα που δοκίμασε στη διάρκεια του πολέμου, κυριολεκτικά ξεσπαθώνει σε κύματα ενθουσιωδών εκδηλώσεων. Στις εκδηλώσεις δεν υστερούσαν και οι μαθητές των σχολείων. Τραγουδούσαν ελεύθερα, χωρίς φόβο. Ο πατέρας μου έλεγε: «Σε όλες τις γιορτές, τις βεγγέρες, σε όλα τα γλέντια, στα καφενεία, στους δρόμους τραγουδούσαν πατριωτικά τραγούδια, όπου όλα τα παιδιά τα μαθαίναμε και τα τραγουδούσαμε».

Ένα τραγούδι που τραγουδιόταν μέχρι τότε κρυφά άρχισε να τραγουδιέται ελεύθερα και να θεωρείται κάτι σαν τον Εθνικό Ύμνο ήταν το «Ω λυγιρόν και κοπτερόν σπαθί μου». Ο πατέρας μου, μου είχε πει ότι το τραγουδούσαν τα παιδιά στο σχολείο κάθε πρωί.

«Ω λυγιρόν και κοπτερόν σπαθί μου,*
και συ τουφέκι φλογερόν πουλί μου,
εσείς τον Τούρκο σφάξατε, τον τύραννο σπαράξατε
να αναστηθεί η Πατρίς μου, να ζήσει το σπαθί μου».


Το τραγούδι αυτό είναι ο Θούριος του  Κ.Κοκκινάκη  

Κοκκινάκης Κωνσταντίνος [1781 Χίος – 1831 Αίγινα] Συγγραφέας, ποιητής και μεταφραστής πολλών θεατρικών έργων και εκπαιδευτικού χαρακτήρα εγχειριδίων, έζησε  μεγάλο διάστημα στην Βιέννη, όπου και διετέλεσε εκδότης του «Λόγιου Ερμή» κατά την κρίσιμη πενταετία πριν την Επανάσταση. Έγραψε πολλά πατριωτικού περιεχομένου ποιήματα. Μεταξύ άλλων του αποδίδεται το -ιδιαίτερα γνωστό κατά την Επανάσταση- τραγούδι «Ω λυγιρόν και κοπτερόν σπαθί μου».
 
*Απαγγελία: Χρήστος Δημητρακός (Τρίγλια 1912- Ραφήνα 2002)  
                      Ιωάννης Κοκκινίδης (Τρίγλια 1916-Σέρρες 1995)-  Το τραγουδούσε πολύ μικρό παιδί στην Τρίγλια. Πληροφορία  από τον γιο του Αλέξανδρο Ι. Κοκκινίδη.