ΑΗ ΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΚΑΚΑΝΑΣ Ο ΚΛΗΔΟΝΑΣ - της ΚΑΤ. ΣΑΡΡΗ

[Στάθης Δημητρακός]

ΑΗ ΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΚΑΚΑΝΑΣ Ο ΚΛΗΔΟΝΑΣ
Της Κατ. Σαρρή*   
   
Στις 24 Ιουνίου είναι η γιορτή του Αγίου Ιωάννου για τους Τριγλιανούς, όμως είναι του Αη Γιάννη του Κακανά. Πήρε το όνομα από τις μεγάλες (κακάνες) φωτιές που άναβαν αποσπερίς. Ήταν θεαματικότατες. Κάθε μαχαλάς άναβε τη δική του κανάνα, όσο πιο μεγάλη μπορούσαν. Πηδούσαν μικροί και μεγάλοι, γέροι και παιδιά κουτουρντίζανε.
-Μαρή Κατίγκω , μαρή Θυμιώ, μη πηδήτε να μη κατακαήτε, αλλά ποιος να σταματήσει; Καιγόταν το πελεκούδι είχε λέει και θεραπευτικές ικανότητες το πήδημα από του  Αηγιαννού τη φωτιά, γιατί έφευγαν οι αρρώστιες και οι ψύλλοι. Γι' αυτό πηδώντας έλεγαν « Έξω ψύλλοι ποντικοί. Αυτά για τις κακάνες την νύχτα της παραμονής το Αη Γιάννη. Μα πιο νωρίς σπέρωνε
( σουρούπωνε),μια πρωτοκόρη από κάθε γειτονιά, πήγαινε στο πετόνι  (βρύση)και έπαιρνε το αμίλητο νερό. Αμίλητη σοβαρή γέμιζε από τις βρύσες ένα κουρουπάκι νερό και όλοι περνούσαν και έριχναν μέσα  ένα αντικείμενο, κουμπί δαχτυλίδι ή ό, τι  άλλο . Στο τέλος το σκέπαζαν προσεκτικά και το έδεναν με μια κορδέλα ως το άλλο απόγευμα, όπου κάτω από μια κληματαριά σε μια καλοσκουπισμένη αυλή μαζεύονταν όλοι οι γείτονες ν΄ανοίξουν τον Κλήδονα.
Και η πρωτοκόρη που πήρε τ' αμίλητο νερό σκεπασμένη με μεταξωτή μαντήλα για να βλέπει τι ανασύρει από το νερό, άνοιγε τον κλήδονα, ενώ τα κορίτσια τραγουδούσαν :

«Ανοίγουμε τον Κλήδονα
τον καλοριζικάρη
και όποιος έχει ριζικό
ας έρθει να το πάρει».
Έπειτα  μια άλλη κοπέλα διάβαζε ένα στιχάκι παρμένο στην τύχη και η πρωτοκόρη έβγαζε ένα αντικείμενο που αντιστοιχούσε στο στιχάκι.
Γινόταν πολύ γέλιο γιατί τα πιο πολλά κωμικά.

Να μερικά στιχάκια:

«Να βγάλεις ένα βούζουνα
στη μύτη σου επάνω
όσοι σε βλέπουν να γελούν
και γω να ξεθυμάνω».

Έχεις δυο μάτια σαν αυγά
δύο κ...  σαν βαρέλια
όταν γυρίσω να σε δω
σκάνω από  τα γέλια.

Αντίκρυ μου ήρθες  και έκατσες
σαν μαραμένο πράσο και
από τη χολόσκαση
μ'έρχεται να  ξεράσω.

Εσύ απέ δω μαραίνεσαι
εγώ απέ δω λυπούμαι
άψε κερί στην Παναγιά
ίσως ανταμωθούμε.



Έτσι χαρούμενα τελείωνε η γιορτή του Κακανά και πάντοτε περίμεναν κάθε χρόνο να τον γιορτάσουν, να πηδήσουν τις κακάνες και  να ανοίξουν και τον Κλήδονα τον Καλοριζικάρη.
   
*«Τριγλιανά Νέα», Εφημερίδα Συλλόγου Τριγλιανών, Ο Αη Γιάννης ο Κακανάς ο Κλήδονας, 24 Ιουλίου 1977.   

[Αντώνης Λαζαρής]

ΑΗ ΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΚΑΚΑΝΑΣ Ο ΚΛΗΔΟΝΑΣ
Της Κατ. Σαρρή*   
   
Στις 24 Ιουνίου είναι η γιορτή του Αγίου Ιωάννου για τους Τριγλιανούς, όμως είναι του Αη Γιάννη του Κακανά. Πήρε το όνομα από τις μεγάλες (κακάνες) φωτιές που άναβαν αποσπερίς. Ήταν θεαματικότατες. Κάθε μαχαλάς άναβε τη δική του κανάνα, όσο πιο μεγάλη μπορούσαν. Πηδούσαν μικροί και μεγάλοι, γέροι και παιδιά κουτουρντίζανε.
-Μαρή Κατίγκω , μαρή Θυμιώ, μη πηδήτε να μη κατακαήτε, αλλά ποιος να σταματήσει; Καιγόταν το πελεκούδι είχε λέει και θεραπευτικές ικανότητες το πήδημα από του  Αηγιαννού τη φωτιά, γιατί έφευγαν οι αρρώστιες και οι ψύλλοι. Γι' αυτό πηδώντας έλεγαν « Έξω ψύλλοι ποντικοί. Αυτά για τις κακάνες την νύχτα της παραμονής το Αη Γιάννη. Μα πιο νωρίς σπέρωνε
( σουρούπωνε),μια πρωτοκόρη από κάθε γειτονιά, πήγαινε στο πετόνι  (βρύση)και έπαιρνε το αμίλητο νερό. Αμίλητη σοβαρή γέμιζε από τις βρύσες ένα κουρουπάκι νερό και όλοι περνούσαν και έριχναν μέσα  ένα αντικείμενο, κουμπί δαχτυλίδι ή ό, τι  άλλο . Στο τέλος το σκέπαζαν προσεκτικά και το έδεναν με μια κορδέλα ως το άλλο απόγευμα, όπου κάτω από μια κληματαριά σε μια καλοσκουπισμένη αυλή μαζεύονταν όλοι οι γείτονες ν΄ανοίξουν τον Κλήδονα.
Και η πρωτοκόρη που πήρε τ' αμίλητο νερό σκεπασμένη με μεταξωτή μαντήλα για να βλέπει τι ανασύρει από το νερό, άνοιγε τον κλήδονα, ενώ τα κορίτσια τραγουδούσαν :

«Ανοίγουμε τον Κλήδονα
τον καλοριζικάρη
και όποιος έχει ριζικό
ας έρθει να το πάρει».
Έπειτα  μια άλλη κοπέλα διάβαζε ένα στιχάκι παρμένο στην τύχη και η πρωτοκόρη έβγαζε ένα αντικείμενο που αντιστοιχούσε στο στιχάκι.
Γινόταν πολύ γέλιο γιατί τα πιο πολλά κωμικά.

Να μερικά στιχάκια:

«Να βγάλεις ένα βούζουνα
στη μύτη σου επάνω
όσοι σε βλέπουν να γελούν
και γω να ξεθυμάνω».

Έχεις δυο μάτια σαν αυγά
δύο κ...  σαν βαρέλια
όταν γυρίσω να σε δω
σκάνω από  τα γέλια.

Αντίκρυ μου ήρθες  και έκατσες
σαν μαραμένο πράσο και
από τη χολόσκαση
μ'έρχεται να  ξεράσω.

Εσύ απέ δω μαραίνεσαι
εγώ απέ δω λυπούμαι
άψε κερί στην Παναγιά
ίσως ανταμωθούμε.



Έτσι χαρούμενα τελείωνε η γιορτή του Κακανά και πάντοτε περίμεναν κάθε χρόνο να τον γιορτάσουν, να πηδήσουν τις κακάνες και  να ανοίξουν και τον Κλήδονα τον Καλοριζικάρη.
   
*«Τριγλιανά Νέα», Εφημερίδα Συλλόγου Τριγλιανών, Ο Αη Γιάννης ο Κακανάς ο Κλήδονας, 24 Ιουλίου 1977.   

Ραφήνα, βράδυ της Κυριακής στις 24 Ιουνίου 2012.

Το κάψιμο των στεφανιών της Πρωτομαγιάς αποτελεί έθιμο που ακολουθείται κάθε χρονιά από τους ανθρώπους της γειτονιάς πάνω από το λιμάνι της Ραφήνας.
Στη διασταύρωση των οδών Βασιλέως Παύλου και Αθηνών, χθες το βράδυ τα παδιά είχαν για τα καλά την τιμητική τους. Έπαιρναν φόρα από μακριά και πηδούσαν ψηλά πάνω από τη φωτιά. Το έθιμο, η παράδοση, η γειτονιά. Όμορφες καθημερινές εικόνες μιας ζεστής νύχτας του Ιουνίου. 'Η αλλιώς, ένα Όνειρο Καλοκαιριάτικης Νύχτα, κατά τον Σαίξπηρ...

Και με αφορμή τη χθεσινή νύχτα, ας ξαναδιαβάσουμε το κείμενο που έγραψε ο Στάθης ο Δημητρακός για τον Αη Γιάννη τον Κακκανά, τον Κλήδονα.

[Αλέκος Κοκκαλάς]

εχω κάνει κάπιο λάθος και έσβησα μια φώτο συγνώμη.

[triglianos - admin foroum]

Μπορεί να διορθωθεί, απλά πες μας πια είναι ή ανέβασε την και πάλι και θα την βάλω στο σημείο που θα υποδείξεις.
Με συνεργασία και καλή θέληση, όλα γίνονται, το γνωρίζεις καλά εξ άλλου κυρ Αλέκο.

[Αλέκος Κοκκαλάς]

Δεν ηταν δικιά μου του Αντώνη ηταν.