ΤΑ ΦΩΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΛΙΑ ΤΡΙΓΛΙΑ, του Σταύρου Δ. Μαργαρίτη

[Στάθης Δημητρακός]

                            Τα Φώτα στην παλιά Τρίγλια


      Εκείνα τα χρόνια τα Θεοφάνεια εορταζότανε στην Τρίγλια με μεγαλοπρέπεια. Μετά τη Θεία λειτουργία από τις εκκλησίες, τον Αϊ Γιώργη, τον Αϊ Γιάννη, την Παντοβασίλισσα, θα κατεβούν ο κόσμος από όλες τις ενορίες, στο γιαλό. Εκεί στα παραθαλάσσια καφενεία στου Αποστόλου Συρκιόγλη, στου Πηνιώτη, που το είχε ο χοντρός καφετζής Σούρας με ενοίκιο, ήσαν συγκεντρωμένα μεγάλα παλικάρια του χωριού που θα πέσουν στην θάλασσα «για τη χάρη» να πάρουν τον Σταυρό. Γινόντουσαν παρέες – παρέες με τις μακριές και χνουδωτές τους γούνες, όρθιοι περιμένανε και πίνανε συνέχεια κονιάκ ώσπου να απολύσουν οι εκκλησίες, να κατεβούν ο κόσμος στο γιαλό, μαζί με τους παπάδες, τους ψαλτάδες, και τον Δεσπότη, όπου θα μπει μέσα στην βάρκα ο Δεσπότης μαζί με τους παπάδες και θα τραβήξουν στο πέλαγος, για να ρίξουν τον Σταυρό. Εν τω μεταξύ, τα παλικάρια περιμένανε στην παραλία, στην αμμουδιά, χώρια τα παλικάρια της κάθε ενορίας. Από τους χωριανούς πολλοί βάζανε και στοιχήματα. Εν τω μεταξύ ο Δεσπότης κάνει πως ρίχνει τον Σταυρό προς τα αριστερά, αλλά μετανιώνει και τον ρίχνει στα δεξιά. Τότε αρχίζει ο πόλεμος μεταξύ των παλικαριών, ποιος θα πρωτοπάρει τον Σταυρό. Αν τον πάρει λ.χ. ένα παλικάρι από την ενορία του Αϊ Γιώργη, θα τον φιλήσει, στην συνέχεια θα τον φιλήσουν  όλα τα παλικάρια μετά ο Σταυρός θα δοθεί στα χέρια του Δεσπότη, και μετά θα βγουν έξω η βάρκα με το πλήρωμα.   
Eν τω μεταξύ τα παλικάρια τους περιμένουν έξω οι δικοί τους, με τις μακριές γούνες, και με τα πιοτό κονιάκ, μέντες κ.λπ. Το παλικάρι που θα πάρει το Σταυρό λ.χ. της ενορίας του Αϊ Γιώργη, η κουμπανία αυτή θα πάρει τον Τίμιο Σταυρό από την εκκλησία της ενορίας του  και θα γυρίσουν όλο το χωριό με τον δίσκο για να μαζέψουν χρήματα. Με αυτά τα χρήματα που θα συγκεντρώσουν από το γύρισμα του Σταυρού στο χωριό, θα δοθούν στην Σχολική Επιτροπή όπου θα χρησιμοποιηθούν για τα ορφανά παιδιά που πηγαίνουν σχολείο, για οποιαδήποτε ανάγκη τους. Εν τω μεταξύ από το ποσό της είσπραξης θα πάρουν και τα παιδιά της ενορίας που πήραν τον Σταυρό ένα μερίδιο και θα κάνουν γλέντι τρικούβερτο, με συνοδεία μουσικών οργάνων. Κατ' εκείνη την εποχή κυριαρχούσαν οι λατέρνες, ενώ τα ψιλά παιχνίδια (βιολιά, λαγούτα κ.λπ.) όπως τα λέγανε οι Τριγλιανοί ήσαν πολύ ολίγα.


Σταύρος Δ. Μαργαρίτης, Νέα Τρίγλια Χαλκιδικής
(από χειρόγραφο κείμενο του αρχείου)

[Αλέκος Κοκκαλάς]

Στην Νέα Τρίγλια από τότε που θυμάμαι την παραμονή των φώτων έστελνε η νονά στο ανδαιξίμη (βαπτιστήρη) μια λαμπάδα περασμένη μέσα σε ένα πορτοκάλι και γύρω γύρω καραμέλες ο γιός τις νουνάς μου που έφερνε τις λαμπάδες μας έλεγε τι τυχεροί που ημασταν που θα τρώγαμε πορτοκάλι. Το πρωί των φώτων πηγαίναμε στην εκκλησία μαζί με την λαμπάδα και μετά την εκκλησία πηγαίναμε στα εντόπια στην στέρνα που ήταν στην επάνω πλατεία και ρίχναμε των σταυρό. Τα παιδιά που πέφταν για των σταυρό παίρνανε την εικόνα και των σταυρό και μαζί τε τον παπά γυρίζανε όλα τα σπίτια για να τα αγγιάσουν.

[Αντώνης Λαζαρής]

Τα Θεοφάνεια αποτελούσαν μια από τος πιο μεγάλες γιορτές για την Τρίγλια της Βιθυνίας.

Εκατό χρόνια μετά συνεχίζουμε τις όμορφες αυτές παραδόσεις.

Τρίγλια-Ραφήνα

Ο τελευταίος μεγάλος εορτασμός των Θεοφανείων στην Τρίγλια έλαβε χώρα το 1922.

Ας θυμηθούμε ξανά πώς γιόρταζαν τα Θεοφάνεια στην γεννέθλια πόλη της Βιθυνίας ......