Τοπωνύμια της Τρίγλιας, Βιθυνίας

[Ευγενία Μυτιληναίου]

Τοπωνύμια της Τρίγλιας, Βιθυνίας

Το ωραίο βίντεο του Συλλόγου των Απανταχού Τριγλιανών, (

) όπου ο Απόστολος Τσίτερ, περιγράφει την Τρίγλια της Βιθυνίας και αναφέρεται σε όλα τα γνωστά μας τοπωνύμια (από το 3ο λεπτό και μετά στο βίντεο αλλά και στο βιβλίο του «Τρίγλια του Κυανού Κόλπου» στη σελ. 30), μου άναψαν την περιέργεια να τα δω πάνω σ' ένα χάρτη! Να μπορεί εύκολα να τα εντοπίσει κάποιος που πάει εκεί.
Για περισσότερες πληροφορίες, διάβασα όμως και τα «Τριγλιανά Νέα». Η σειρά «Ένας Τριγλιανός θυμάται» είναι θησαυρός σε μνήμες που σβήνουν, μαζί με τους αληθινούς (γεννημένους εκεί) Τριγλιανούς που φεύγουν από κοντά μας και φυσικά το βιβλίο του Τρίφωνα Ευαγγελίδη.

Ότι είναι γραμμένο με κίτρινο είναι σχεδόν σίγουρο.
Για τα πορτοκαλιά, υπάρχει μια αμφιβολία για την ακριβή τους θέση

Όπως ξέρουμε οι Μονές στη περιοχή της Τρίγλιας άρχισαν να κτίζονται από τον 6ο-7ο αιώνα. Στη μακραίωνη ιστορία τους πέρασαν διάφορα δεινά, όπως σεισμούς, φωτιές, λεηλασίες. Γκρεμίστηκαν, ξανακτίστηκαν, πέρασαν ακμή και παρακμή, εγκαταλείφθηκαν και πολλές, όπως φαίνεται, άλλαξαν όνομα. Για τον λόγο αυτό υπάρχει κάποια ασυμφωνία όσον αφορά το όνομα των διαφόρων Μονών. (Σύντομη ιστορία των Μονών της Τρίγλιας θα βρείτε σε άρθρο του Βασίλη Πιστικίδη στο: http://www.triglianoi.gr/index.php?topic=7.0)
Για παράδειγμα ο Ευαγγελίδης στη σελ. 54, αναφέρει ότι η Μονή Βαθέως Ρύακος είναι επί πετρώδους λόφου που φέρει το όνομα του Προφήτου Ηλία, αρχικά (το 10ο αιώνα) η Μονή ήταν στη θάλασσα, εκεί που είναι τα ερείπια του αγιάσματος της Μονής της Σίβδης ή Σιβδινής (Ηλίας Θεσβίτης), μεταξύ Τρίγλιας και Σιγής. Δίπλα υπάρχει γυναικεία μονή των Αγίων Αποστόλων και χωρίζεται με ψηλό τοίχο από την μονή του Προφήτη Ηλία. Κατά τον 16ο αιώνα το όνομα εξέλειπε και ονομάστηκε Μονή του Προφήτη Ηλιού. Η Μονή του Χριστού Σωτήρα, πάνω σε λόφο, 1 ώρα δρόμο, μακριά από τη θάλασσα, ακμάζει τον 18-19ο αιώνα και όπως φαίνεται οικιοποιέιται το όνομα της Μονής του Βαθέως Ρύακος (Ευαγγελίδης, σελ. 107).

Στο χάρτη, η θέση της Μονής του Ιωάννου του Θεολόγου ή Μονή της Πελεκητής (γκρεμισμένη) και η Μονή του Σωτήρα ή του Βαθέως Ρύακος (σχεδόν ισοπεδωμένη) είναι εξακριβωμένες, μετά την επίσκεψη του Βασίλη Σακελλαρίδη, πριν μερικούς μήνες (Φεβρουάριος 2018), που τις επισκέφτηκε. (http://www.triglianoi.gr/index.php?topic=1646.0)
Για να συνεχίσουμε με τις Μονές, η Μονή των Πατέρων ή Μονή Μηδικίου, ήταν 15 λεπτα έξω από την Τρίγλια, απέναντι από το καινούργιο νεκροταφείο που έκτισαν το 1910, με τη βοήθεια, την παρότρυνση και την προσωπική εργασία του Δεσπότη Χρυσόστομου (μετέπειτα Σμύρνης).
Μεταξύ Σιγής και Τρίγλιας, ήταν διάφορες Μονές. Στις Σίβδες ήταν η Μονή του Θεσβίτου Ηλιού (ανδρική) και η Μονή των Αγίων Αποστόλων (γυναικεία). Καταστράφηκαν από πειρατές.
Μετά, ήταν η Καραβόπετρα και πιο εκεί ο Αλισσαίος με τη Μονή του Ελισσαίου και το αγίασμα. Πιο κάτω η Μύτη.

Ψάχνοντας στο ίντερνετ βρίσκω την πιο κάτω φωτογραφία που μοιάζει με μισοβυθισμένο καράβι και πίσω ένα σπίτι. Η λεζάντα είναι: Sivzi Canakli Fountain (Η κρήνη (πηγή) Sivzi Canakli, κατά τη μετάφραση του Google), δηλαδή υπάρχει μια πηγή κάπου στη παραλία που είναι το οίκημα.
Δηλάδή είναι η καραβόπετρα!! Και ο κόλπος είναι ο Αλισσαίος που έχει και πηγή, δηλαδή το αγίασμα. Στο Google εντοπίζεται η πέτρα. Είναι σημειωμένη με ένα πορτοκαλί κυκλάκι στο χάρτη.

Η Μύτη, ο Αλισσαίος με το αγίασμα και η Καραβόπετρα

Πιο κάτω, είναι η Βαϊνού, στο μαγικό στρίψιμο του δρόμου που σου παρουσιάζει όλη την ομορφιά του χωριού. Από κάτω ήταν το σφαγγείο (Σαχανάς) και δίπλα η αποθήκη πετρελαίου (Γκασχανάς). Μετά άρχιζαν τα σπίτια του χωριού. Η επόμενη στροφή, στο τέλος του χωριού είναι η Καρολού.

[Βασίλης Σακελλαρίδης]

Εξαιρετική η προσφορά σου Ευγενία. Έβαλες σε μια σειρά το θέμα των τοπωνυμιών που σκόρπια υπάρχουν αναφορές σε πολλά κείμενα. Το επόμενο βήμα είναι μια τοπική επιβεβαίωση και αποτύπωση. Συγχαρητήρια!