ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ ( Β΄)

[Στάθης Δημητρακός]

ΗΡΘΑΝΕ ΤΑ ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΑ- ΗΡΘΑΝΕ ΟΙ ΤΥΡΙΝΕΣ

Ήρθανε τα καρναβάλια  του παππού μου τα τσουβάλια.,
ήρθανε οι αποκριές, έρημες και σκοτεινές.

Ήρθανε τα καρναβάλια ,πούχουν οι κυρές τραβάλια,
ήρθαν κι αποκριές, έρημες και σκοτεινές.

     

■"Είναι Κυριακή της Τυρινής, το αποκορύφωμα της τελευταίας Αποκριάς. Ο καιρός είναι καλός και ο ήλιος πολύ ζεστός [...]. Οι φωνές και τα τραγούδια συνοδεία λατέρνας από το μέρος της πλατείας. Ο κόσμος βγαίνει στις πόρτες και στα παράθυρα για να δει τους μασκαράδες που ανεβαίνουν προς τη μεριά της θάλασσας τον κεντρικό δρόμο και κατευθύνονται προς την Πλατανιά.[..]. Κάποιος από τους μασκαρεμένους με δυνατή φωνή απαγγέλει στίχους αποκριάτικους που σα θέμα έχουν παπάδες, παπαδιές, επιτρόπους, επιτροπίνες, τσορμπατζίδες και τσορμπατζίνες, διάκους και διακόνισσες, επίσκοπους και δεσποτάδες. Φτάνουν έξω από τον γκαφενέ «Κυψέλη». Κάποιος διάταξε το γκαφετζή  να τους τρατάρει από ένα ρακί, νεοφερμένος από την Αμερική βλέπεις και είχε δολλάρια.[..].       
Ανεβασμένοι σ' ένα τραπέζι δύο μασκαρεμένοι έχουν βάλει πείσμα ποιος θα πει το πιο αποκριάτικο τραγούδι. Κι αρχίζοντας ο πρώτος τραγουδά:             
   Σήμερα είναι οι Τυρινές
   έρημες και σκοτεινές
   σήμερα είναι καρναβάλια....
και συνεχίζει ως το τέλος του τραγουδιού.
Οι παρευρισκόμενοι που τώρα έχουν γίνει πιο πολλοί ξεσπούν σε ζητωκραυγές και χειροκροτήματα.
Εν τω μεταξύ αρχίζει ο δεύτερος:

*Εσιόντανε και κουνιόντανε
δυο λυγερές βαρβάτες
να πλέξουν κάλτσες δώδεκα
σεντόνια δεκαπέντε.
         Και φράμπα φρούμπα
         Τσίμπι ρίμπι ρομ

Ποιος είδε ψύλλο στο βουνό,
καμήλα να φορτώνει
κι ο ντεβετζής εφώναζε
να μη ντη κωλοκόψει.

        Και μπαμ και μπουμ και
        βούει, βούει, βούει

Είπαμε πολλά ψέματα
ας πούμε και μια αλήθεια
κι' αυτά που θε να  ακούσετε
δεν είναι κολοκύθια.

Καμήλα με τα τσόκαρα
και γάϊδαρος μπαρμπέρης
ετηγανίζανε κουκιά
και σπέρνανε λαλάγγια (τηγανίτες).

και μπαμ και μπουμ
και αμαν αμαν αμαν

Είπαμε πολλά ψέματα
ας πούμε και μια αλήθεια
κι' αυτά που θε να  'κούσετε
δεν είναι κολοκύθια.

Ποιος είδε διάκο θηλυκό
και παπά γκαστρωμένο
πνευματικό τοιμόγενο
και ΄πίσκοπο λεχούσα.

Και άλλα πολλά που δεν γράφονται εδώ. Ο κόσμος πάλι ξεσπάει σε χαρούμενες εκδηλώσεις και επευφημίες και η πομπή των μασκαρεμένων συνέχισε το δρόμο της να πάει και σ΄ άλλους μαχαλάδες....".
 
  ■Από δημοσιευμένο κείμενο, «Τριγλιανοί διάλογοι», Πρόδρομου (Μάκη) Λαδόπουλου, «Μελτέμι αλλαγής», Περιοδική Έκδοση της Ραφήνας, Απρίλης 1984, αρ. φύλλου 61.

*Ο Μάκης Λαδόπουλος σημειώνει  ότι το παραπάνω αποκριάτικο τραγούδι το τραγουδούσε σε γλέντια αποκριάτικα ο Λεωνίδας Ραυτόπουλος ο φαρμακοποιός και πολλά χρόνια ιεροψάλτης στην Παντοβασίλισσα στη Ραφήνα.


H ΚΥΡΑ Η ΖΑΜΠΕΤΟΥΛΑ*

Η κυρά η Ζαμπετούλα με την άσπρη την πλεξούδα,
εκατό χρονών γριά να γυρεύει παντρειά

Και κατέβηκε στην Πόλη για να πάρει την μπογιά
για να βάψει τα μαλλιά της να μην φαίνεται γριά.

Και ο Δεσπότης τήνε είπε,  κάνε λίγο υπομονή,
να ρωτήσω, να εξετάσω που' ναι οι καλοί γαμπροί.

Στον επάνω μαχαλά είναι τρία παλικάρια που ζητούνε παντρειά.
Ο ένας παίζει το λαούτο, ο άλλος παίζει το βιολί,  άλλος παίζει
την  κιθάρα, μα δεν έχουνε ψιλή.

*«Σύγχρονες και παλιές απόκριες των Τριγλιανών», Κατ.Σαρρή, «Τριγλιανά Νέα»,  5/3/ 1977, αρ.φύλλου 9 σελ. 2.

         Συλλογή: Στάθης Δημητρακός.

[Αντώνης Λαζαρής]

Ας ξαναδιαβάσουμε και ας ξανατραγουδήσουμε τα αποκριάτικα τραγούδια της Τρίγλιας που τα συνέλεξε ο ακάματος τριγλιανός και ραφηνιώτης καταγραφέας της μνήμης, Στάθης Δημητρακός.

Ας μεταφερθούμε νοερά ξανά  ... "έξω από τον γκαφενέ «Κυψέλη». Κάποιος διάταξε το γκαφετζή  να τους τρατάρει από ένα ρακί, νεοφερμένος από την Αμερική βλέπεις και είχε δολλάρια.".       

Οι απόκριες γιορτάζονταν ξαχωριστά στην παλιά Τρίγλια. Το ίδιο γινόταν τα πρώτα χρόνια και στη Ραφήνα. Οι Απόκριες έδιναν μια καλή ευκαιρία στον κόσμο να βγει και να ξεδώσει. Βασικό στοιχείο στα αποκριάτικα τραγούδια ήταν η αθυροστομία αριστοφανικού τύπου. Φαίνεται πως στους απλούς ανθρώπους τα αριστοφανικά γονίδια είχαν διατηρηθεί και εκφράζονταν με τρόπο μοναδικό.

Το γλέντι σιγά-σιγά ανάβει και ο κόσμος χαρούμενα τραγουδά ....

[Αντώνης Λαζαρής]

"Είναι Κυριακή της Τυρινής, το αποκορύφωμα της τελευταίας Αποκριάς.
Ο καιρός είναι καλός και ο ήλιος πολύ ζεστός [...]. Ο
ι φωνές και τα τραγούδια συνοδεία λατέρνας από το μέρος της πλατείας.
Ο κόσμος βγαίνει στις πόρτες και στα παράθυρα για να δει τους μασκαράδες που ανεβαίνουν προς τη μεριά της θάλασσας τον κεντρικό δρόμο και κατευθύνονται προς την Πλατανιά.[..].
Κάποιος από τους μασκαρεμένους με δυνατή φωνή απαγγέλει στίχους αποκριάτικους που σα θέμα έχουν παπάδες, παπαδιές, επιτρόπους, επιτροπίνες, τσορμπατζίδες και τσορμπατζίνες, διάκους και διακόνισσες, επίσκοπους και δεσποτάδες.
Φτάνουν έξω από τον γκαφενέ «Κυψέλη».
Κάποιος διάταξε το γκαφετζή  να τους τρατάρει από ένα ρακί, νεοφερμένος από την Αμερική βλέπεις και είχε δολλάρια.[..].     

Mμνήμες της τριγλιανής αποκριάς ....