Απανταχού Τριγλιανοί Απόγονοι

Εξαιρετικά ενδιαφέροντα στοιχεία για τις ελληνικές κοινότητες, συμπεριλαμβανομένης και της Τρίγλιας, για το 1890. Οι οικογένεις εκφράζονται με τη λέξη στέφανα! Μου έκανε εντύπωση!

Κατά την έρευνα των ψηφιοποιημένων φύλλων της εφημερίδας «ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΎΠΟΛΗΣ» της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων, εντόπισα στον Α΄ τόμο του 1890 μια μόνο σημαντική είδηση και συγκεκριμένα στο φύλλο 6242 της ΔΕ 7.5.1890 (σελ 426) και στη στήλη ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ περιλαμβάνεται είδηση από την εφημερίδα «Ανατολή»,  η οποία πριν από λίγο καιρό και υπό τη νέα της διεύθυνση άρχισε να δημοσιεύει άρθρα για τον ελληνικό (Χριστιανικό) πληθυσμό της Μικράς Ασίας, την ομιλούμενη γλώσσα στα χωριά, τον αριθμό των ορθόδοξων οικογενειών (στέφανα), τις βαθμίδες των σχολείων, με τον αριθμόν των δασκάλων, και των μαθητών σε καθένα απ' αυτά  κλπ.

Από το άρθρο της «Ανατολής» του Σαββάτου 5/17.5.1890. στο οποίο δημοσιεύθηκαν σημαντικά στοιχεία αφενός συγκεντρωτικά αφετέρου αναλυτικά για τις 4 συνοικίες της Προύσας και τα 12 χωριά της εκκλησιαστικής επαρχίας Προύσας, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η Τρίγλια, αναδημοσιεύθηκαν τα στοιχεία αυτά στο ΝΕΟΛΟΓΟ (φύλλο 6242) και συγκεκριμένα για κάθε συνοικία και χωριό ο αριθμός των γάμων (στέφανα), η ομιλούμενη γλώσσα, τα σχολεία, ο αριθμός των μαθητών, των μαθητριών και των διδασκάλων. Είναι χαρακτηριστικό ότι, από τις 4 συνοικίες της Προύσας. στις 3 χρησιμοποιούσαν την τουρκική και στη μια την ελληνική. Επίσης ότι από τα 12 χωριά, για τα οποία αναφέρονται σχετικά στοιχεία, στα 3 μόνον (Καλασάνι, Τεπετζήκ και Πλατύαινος) χρησιμοποιούσαν την τουρκική ενώ στα υπόλοιπα 9 (Δεμηρδέσιο, Παλλαδάρι, Ελιγμοί, Νεοχώρι, Μεσαίπολις, Μουδανιά, Αρβανιτοχώρι Συγή και Τρίγλια) την ελληνική. Τέλος, στην Τρίγλια καταγράφεται ο μεγαλύτερος αριθμός γάμων χριστιανών και οι μεγαλύτεροι αριθμοί μαθητών, μαθητριών και διδασκάλων.

Το κείμενο της ανταπόκρισης παρατίθεται αυτούσιο στην καθαρεύουσα και με την ορθογραφία της εποχής εκείνης





ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ

Η καλλίστη συνάδελφος  «Ανατολή», ήτις υπό την νέαν αυτής διεύθυνσιν όλως νέαν προσεκτήσατο και εμπρέπουσαν, αξίαν δε του προορισμού αυτής θέσιν, δημοσιεύει από τινος μακρά άρθρα περί των εν Μικρά Ασία ορθοδόξων Ελλήνων. Νυν ήρξατο της δημοσιεύσεως άρθρων περί της καταστάσεως της παιδείας εν ταις διαφόροις επαρχίαις. Εκ του άρθρου όπερ εδημοσίευσε  το παρελθόν σάββατον και όπερ αφορά την εκκλησιαστική επαρχίαν Προύσης παραλαμβάνομεν τα εξής:
Η επαρχία Προύσης περιλαμβάνει 3570 στέφανα, ήτοι 17850 περίπου ορθόδοξους , τούτων 5110 ομιλούσι την τουρκικήν, οι δε λοιποί την ελληνικήν καθαρεύουσαν ή παρεφθαρμένην. Εν τη επαρχία λειτουργούσι 38 σχολαί, ων εν γυμνάσιον εν Προύση, τέσσαρα σχολαρχεία εν Τριγλία, Μουδανίοις, Δεμιρδεσίω και Μουδανίοις και τα λοιπά εν διαφόροις χωρίοις. Εις τας σχολάς ταύτας φοιτώσι 1726 παίδες και 1323 κοράσια, διδάσκουσι δε 83 διδάσκαλοι και 35 διδασκάλισσαι. Η επαρχία Προύσης περιλαμβάνει την φερώνυμον πόλιν και δέκα κώμας και χωρία (σ.ε. στο κείμενο περιλαμβάνονται 12 χωριά εκτός της Προύσας)

Εν τη συνοικία Μπαλούκ Παζάρ Προύσης υπάρχουσι 288 στέφανα, ομιλείται δε η ελληνική. Σχολαί, δημοτική μετά 30 μαθητών και 2 διδασκάλων, παρθεναγωγείον, 28 μαθήτριαι μετά μιάς διδασκαλίσσης.

Συνοικία Καγιά μπασή στέφανα 850, γλώσσα ομιλουμένη η τουρκική. Κεντρική σχολή μετά 4 διδασκάλων και 50 μαθητών, δημοτικόν διδάσκαλοι 2, μαθηταί 78, παρθεναγωγείον, διδασκάλισσαι 2 μαθήτριαι 44, νηπιαγωγείον, διδασκάλισσαι 2, μαθηταί 180.

Συνοικία Δεμίρ καπού. Στέφανα 162. Γλώσσα ομιλουμένη η τουρκική, σχολή δημοτική μετά δύο διδασκάλων και 80 μαθητών, παρθεναγωγείον και νηπιαγωγείον ομού μετά 2 διδασκαλισσών και 80 μαθητριών.

Συνοικία Σουσουρλούκ. Στέφανα 250, γλώσσα ομιλουμένη η τουρκική. Σχολή δημοτική, διδάσκαλοι 2, μαθηταί 90, παρθεναγωγείον, διδασκάλισσαι 2, μαθήτριαι 150.

Χωρίον Καλασανίου. Στέφανα 150, γλώσσα η τουρκική, προκαταρτική σχολή μετά μαθητών 30, διδασκάλου ενός.

Χωρίον Τεπετζήκ, στέφανα 120, γλώσσα η τουρκική, σχολή δημοτική, διδάσκαλοι2, μαθηταί 40, νηπιοπαρθεναγωγείον μετά διδασκαλίσσης 1 και μαθητριών 60.

Χωρίον Πλατύαινος, στέφανα 50, γλώσσα η τουρκική, προκαταρτική σχολή μετά 28 μαθητών.

Δεμηρδέσιον, στέφανα 150, γλώσσα η ελληνική, σχολαρχείον μετά είκοσΙ μαθητών, δημοτικόν μετά 2 διδασκάλων και 150 μαθητών και παρθεναγωγείον μετά 2 διδασκαλισσών και 100 μαθητριών.

Χωρίον Παλλαδάριον, στέφανα 280, γλώσσα η ελληνική, σχολή δημοτική μετά 2 διδασκάλων και 100 μαθητών, νηπιοπαρθεναγωγείον μετά 3 διαδασκαλισσών και 160 μαθητών.

Χωρίον Ελιγμοί. Στέφανα 160, γλώσσα η ελληνική, σχολή δημοτική μετά 2 διδασκάλων και 40 μαθητών, νηπιοπαρθεναγωγείον μετά 50 μαθητών.

Νεοχώριον, γλώσσα η ελληνική, σχολή δημοτική μετά 50 και νηπιαγωγείον μετά 40 μαθητών.

Μεσαίπολις, στέφανα 160, γλώσσα η ελληνική, σχολή δημοτική μετά 60 μαθητών, νηπιοπαρθεναγωγείον μετά 60 μαθητριών.

Μουδανία, γλώσσα η ελληνική, στέφανα 370, Σχολαρχείον μετά 2 διδασκάλων και 29 μαθητών, δημοτική σχολή μετά 2 διδασκάλων και 90 μαθητών, παρθεναγωγείον μετά 2 διδασκαλισσών και 50 μαθητριών, νηπιαγωγείον μετά 2 διδασκαλισσών και 100 μαθητών.

Αρβανιτοχώρι, γλώσσα η ελληνική, οι παίδες φοιτώσι εις τας σχολάς Μουδανίων.

Σιγή. Στέφανα 235, γλώσσα η ελληνική, σχολαρχείον, διδάσκαλοι 2, μαθηταί 18, δημοτική σχολή, διδάσκαλοι 2 μαθηταί 140, παρθεναγωγείον, διδασκάλισσαι 2 μαθήτριαι 41, νηπιαγωγείον, διδασκάλισσαι 3 μαθηταί 100.

Τρίγλια. Στέφανα 549. Γλώσσα η ελληνική. Σχολαρχείον μετά 2 διδασκάλων και 22 μαθητών, δημοτικόν μετά 2 διδασκάλων και 240 μαθητών, παρθεναγωγείον μετά 3 διδασκαλισσών και 100 μαθητριών, νηπιαγωγείον μετά 3 διδασκαλισσών και 200 μαθητών.

Ξεκίνησε η διάθεση Κάρτας Διαρκείας (εισιτήρια διαρκείας, είσοδος στο Δημοτικό Στάδια Ραφήνας) για την Αγωνιστική Περίοδο 2025-2026.

Όλα τα μέλη του Δ.Σ. διαθέτουν Κάρτες Διαρκείας από τους οποίους μπορείτε να τις προμηθευτείτε.

Διάθεση κάρτας Διαρκείας

Ξεκίνησε η διάθεση Κάρτας Διαρκείας (εισιτήρια διαρκείας, είσοδος στο Δημοτικό Στάδια Ραφήνας) για την Αγωνιστική Περίοδο 2025-2026.

Όλα τα μέλη του Δ.Σ. διαθέτουν Κάρτες Διαρκείας από τους οποίους μπορείτε να τις προμηθευτείτε.

Ξεκίνησε η διάθεση Κάρτας Διαρκείας (εισιτήρια διαρκείας, είσοδος στο Δημοτικό Στάδια Ραφήνας) για την Αγωνιστική Περίοδο 2025-2026.

Όλα τα μέλη του Δ.Σ. διαθέτουν Κάρτες Διαρκείας από τους οποίους μπορείτε να τις προμηθευτείτε.

Κατά την έρευνα των ψηφιοποιημένων φύλλων της εφημερίδας «ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΎΠΟΛΗΣ» της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων, εντόπισα ενδιαφέρουσες ανταποκρίσεις και ειδήσεις από διάφορες περιοχές, όπως 1) στο φύλλο 5859 της Τρίτης  3/15.1.1889 (3η σελ 7) και στη στήλη ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ την είδηση από την Εκκλησιαστική Αλήθεια για τις συνεδριάσεις του Εκκλησιαστικού Δικαστηρίου και τις υποθέσεις του περί διαζυγίων, μνηστείας, διατροφής, παρθενοφθορίας κλπ, 2) στο φύλλο 5896 της Τετάρτης 22.2/.1889 (1η σελ 151), στη στήλη ΕΚ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ, την 5 φεβρουαρίου 1889 ανταπόκριση από Ιερουσαλήμ με τίτλο «Σπουδαία Αρχαιολογική Ανακάλυψις (ιδιαιτέρου ημών ανταποκριτού) την ανακάλυψη του Σεραφείμ, Μέγα Σκευοφύλακα του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ, πριν από λίγα χρόνια, στο ισόγειο του Μοναστηρίου του Αβραάμ, που συνδέεται με το ναό της Αναστάσεως, υπόγεια κλίμακα που οδηγούσε, μετά τον καθαρισμό, σε βασιλικό κτίριο, το οποίο αποτελεί τον αρχαίο ναό της Αναστάσεως που κτίστηκε από την Αγία Ελένη, 3) στο φύλλο 5942 της Παρασκευής 21.4/3.5.1889 (3η σελ 338) την είδηση από την εφημερίδα «Φιλιππούπολις» για τη «νεωτάτη» απογραφή των κατοίκων της Θεσσαλονίκης, με τον αριθμό των κατοίκων ανά ομάδες εθνοτήτων, 4) στο φύλλο 5952 της Τετάρτης 3/15.5.1889 (1η σελ 377), στήλη ΕΚ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ, την από 23.4.1889 ανταπόκριση από την Τρίγλια για το «κατά το σύνηθες ετήσιον μνημόσυνον υπέρ της ψυχής του αλήστου μνήμης μεγάλου ευεργέτου της Τριγλίας και σύμπαντος του ημετέρου έθνους Γεωργίου Ζαρίφη» και 5) στο φύλλο 5980 της Τετάρτης 14/26.6.1889 (3η σελ 491), στήλη ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ, την είδηση για ανακομιδή των οστών του Γεωργίου Ζαρίφη από το νεκροταφείο Σισλή της Πόλης.

Από το σύνολο των παραπάνω θεμάτων, και μεταξύ αυτών που θεώρησα ως σημαντικά και αξιόλογα, παρατίθεται στο άρθρο που ακολουθεί η είδηση (χωρίς ημερομηνία σύνταξης) για την ανακομιδή των οστών του Γεωργίου Ζαρίφη στο φύλλο 5980 της Τετάρτης 14/26.6.1889 (3η σελ 491) στη στήλη ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ, ο οποίος είχε αποβιώσει την 27.3.1884 και τα άρθρα των επτά φύλλων της εφημερίδας ΝΕΟΛΟΓΟΣ που είναι σχετικά με την κηδεία του αναρτήθηκαν στην ίδια ενότητα του forum των Απανταχού Τριγλιανών.

Στο κείμενο αναφέρεται ότι 1) τα οστά επανατέθηκαν σε "λαμπρή χρυσούφαντη λάρνακα", της οποίας τους πέπλους είχαν κατασκευάσει οι μαθήτριες του παρθεναγωγείου Σταυροδρομίου της Κωνσταντινούπολης και 2) η λάρνακα τοποθετήθηκε στο "πλούσιο μαρμάρινο μνημείο" που είχε ήδη τοποθετηθεί στο νεκροταφείο Σισλή (Sisli). Το μαρμάρινο ταφικό μνημείο του Γεωργίου Ζαρίφη είχε κατασκευάσει ο γλύπτης Antonine Mercie, σύμφωνα με το βιβλίο ΤΑΦΙΚΑ ΜΝΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ του καθηγητή Γεωργίου Κ. Παπαάζογλου (βλέπε σχετικό άρθρο https://www.triglianoi.gr/index.php?topic=2382.msg3750#msg3750 ), ενώ στην είδηση της εφημερίδας και στο κείμενο που ακολουθεί αναγράφεται ο «κ. P. Esquie» ως δημιουργός του. Κατατέθηκαν 25 στέφανοι στο μνημείο από συγγενείς και φίλους, μερικοί από τους οποίους αναφέρονται στο κείμενο.

Το κείμενο της ανταπόκρισης παρατίθεται αυτούσιο στην καθαρεύουσα και με την ορθογραφία της εποχής εκείνης




ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ ΤΗΣ ΠΡΩΤΟΓΕΝΟΥΣ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ

ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ

Τη πρωία ταύτη εγένετο εν τω νεκροταφείω του Σισλή η ανακομιδή των οστών του Γεωργίου Ζαρίφη. Επί τούτω εγένετο προηγουμένως λειτουργία εν τω παρεκκλησίω της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Χριστού, παρόντων πάντων των ενταύθα ευρισκομένων μελών της οικογενείας Ζαρίφη, των οικείων και απείρων φίλων, μετά ταύτα δε τα εν τω μνημείω Ζαφειροπούλου κατακείμενα οστά, παραληφθέντα, εναπετέθησαν εν λαμπρά χρυσοϋφάντω λάρνακι, ης τους πέπλους κατεσκεύασαν μαθήτριαι του παρθεναγωγείου της εν Σταυροδρομίω ημετέρας κοινότητος, κατατεθείσα εν τω πλουσίω μαρμαρίνω μνημείω, όπερ εν Ευρώπη κατασκευασθέν υπό του κ. P. Esquie, προσηρμόσθη ενταύθα. Πέντε και είκοσι στέφανοι κατετέθησαν επί του μνημείου υπό των συγγενών και υπό φίλων του μακαρίτου ανδρός. Εκ των στεφάνων  τούτων σημειούμεθα όσους μόνον ενθυμούμεθα, ήτοι της οικογενείας Ζαρίφη, των αδελφών του μακαρίτου κυρίων Νικολάου και Πέτρου Ζαρίφη, της οικογενείας Γ. Κορωνιού, της οικογενείας Ε. Ευγενίδου, του κ. Δ. Ευγενίδου, της οικογενείας Θ. Μαυρογορδάτου, του κ. Δ. Γενιδουνιά, της οικογενείας του κ. Θεοδ. Αποστολίδου, του κ. Μιλτιάδου Ιακώβου, του κ. Γιάγκου Βασιλάκη Ιωαννίδου κλπ. Η τελετή της ανακομιδής ην κατανυκτικωτάτη.

Κατά την έρευνα των ψηφιοποιημένων φύλλων της εφημερίδας «ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΎΠΟΛΗΣ» της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων, εντόπισα ενδιαφέρουσες ανταποκρίσεις και ειδήσεις από διάφορες περιοχές, όπως 1) στο φύλλο 5859 της Τρίτης  3/15.1.1889 (3η σελ 7) και στη στήλη ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ την είδηση από την Εκκλησιαστική Αλήθεια για τις συνεδριάσεις του Εκκλησιαστικού Δικαστηρίου και τις υποθέσεις του περί διαζυγίων, μνηστείας, διατροφής, παρθενοφθορίας κλπ, 2) στο φύλλο 5896 της Τετάρτης 22.2/.1889 (1η σελ 151), στη στήλη ΕΚ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ, την 5 φεβρουαρίου 1889 ανταπόκριση από Ιερουσαλήμ με τίτλο «Σπουδαία Αρχαιολογική Ανακάλυψις (ιδιαιτέρου ημών ανταποκριτού) την ανακάλυψη του Σεραφείμ, Μέγα Σκευοφύλακα του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ, πριν από λίγα χρόνια, στο ισόγειο του Μοναστηρίου του Αβραάμ, που συνδέεται με το ναό της Αναστάσεως, υπόγεια κλίμακα που οδηγούσε, μετά τον καθαρισμό, σε βασιλικό κτίριο, το οποίο αποτελεί τον αρχαίο ναό της Αναστάσεως που κτίστηκε από την Αγία Ελένη, 3) στο φύλλο 5942 της Παρασκευής 21.4/3.5.1889 (3η σελ 338) την είδηση από την εφημερίδα «Φιλιππούπολις» για τη «νεωτάτη» απογραφή των κατοίκων της Θεσσαλονίκης, με τον αριθμό των κατοίκων ανά ομάδες εθνοτήτων, 4) στο φύλλο 5952 της Τετάρτης 3/15.5.1889 (1η σελ 377), στήλη ΕΚ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ, την ανταπόκριση από την Τρίγλια για το «κατά το σύνηθες ετήσιον μνημόσυνον υπέρ της ψυχής του αλήστου μνήμης μεγάλου ευεργέτου της Τριγλίας και σύμπαντος του ημετέρου έθνους Γεωργίου Ζαρίφη», που τελέσθηκε την Κυριακή 26.4.1889, και 5) στο φύλλο 5980 της Τετάρτης 14/26.6.1889 (3η σελ 491), στήλη ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ, την είδηση για ανακομιδή των οστών του Γεωργίου Ζαρίφη από το νεκροταφείο Σισλή της Πόλης.

Από το σύνολο των παραπάνω θεμάτων, και μεταξύ αυτών που θεώρησα ως σημαντικά και αξιόλογα, παρατίθεται στο άρθρο που ακολουθεί η ανταπόκριση από την Τρίγλια στο φύλλο 5952 της Τετάρτης 3/15.5.1889 (1η σελ 377), στήλη ΕΚ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ, για το «κατά το σύνηθες ετήσιον μνημόσυνον υπέρ της ψυχής του αλήστου μνήμης μεγάλου ευεργέτου της Τριγλίας και σύμπαντος του ημετέρου έθνους Γεωργίου Ζαρίφη», που τελέσθηκε την Κυριακή 26.4.1889 στον ιερό ναό Αγίου Γεωργίου Κάτω εν μονοεκκλησία των πέντε ενοριών. Υπενθυμίζεται ότι ο Γεώργιος Ζαρίφης απεβίωσε την 27.3.1884. Στην επιμνημόσυνη ακολουθία συλλειτούργησε με τους ιερείς της Τρίγλιας ο αρχιδιάκονος του μητροπολίτη Ναθαναήλ κ. Κ. Αράβογλου. Μνημονεύθηκαν τα ονόματα της οικογένειας Ζαρίφη και εκφώνησε επιμνημόσυνο λόγο ο διευθυντής του σχολείου.

Μετά την απόλυση, η πομπή με τα κόλλυβα, τα εξαπτέρυγα, τους μαθητές και τις μαθήτριες, έφτασε στο παρθεναγωγείο, του οποίου ιδρυτής και μέγας ευεργέτης ήταν ο αείμνηστος, και όπου η διευθύντρια κ. Καλλιόπη Λουμίδου μίλησε για τον Γεώργιο Ζαρίφη. Στο τέλος, οι μαθητές και οι μαθήτριες αναφώνησαν τρεις φορές το: αιωνία η μνήμη, και το πλήθος διαλύθηκε.

Το κείμενο της ανταπόκρισης παρατίθεται αυτούσιο στην καθαρεύουσα και με την ορθογραφία της εποχής εκείνης.







ΕΚ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ

Γράφουσιν ημίν εκ Τριγλίας.

Την παρελθούσαν κυριακήν (23 ισταμένου) μνήμη του τροπαιοφόρου και μεγαλομάρτυρος Γεωργίου, ετελέσθη εφέτος και παρ' ημίν το κατά το σύνηθες ετήσιον μνημόσυνον υπέρ της ψυχής του αλήστου μνήμης μεγάλου ευεργέτου της Τριγλίας και σύμπαντος του ημετέρου έθνους, Γεωργίου Ζαρίφη. Τη εντολή της Α. Σ. του σεβαστού ημών ποιμενάρχου αγίου Προύσης κκ. Ναθαναήλ, της επιμνημοσύνου ακολουθίας εν τω ναώ του Αγίου Γεωργίου εν μονοεκκλησία και των πέντε ενοριών μας γενομένης, συλλειτουργούντος μετά των ιερέων  και του αρχιδιακόνου της Α. Σ. ιερολογιωτάτου κ. Κ. Αράβογλου, εμνημονεύθησαν εν κατανύξει τα ονόματα του ευεργετικού οίκου Ζαρίφη, εν τέλει δε και κατάλληλος τη περιστάσει επιμνημόσυνος λόγος παρά του διευθυντού της σχολής μας εν τη εκκλησία εξεφωνήθη, δι' ού και μυριοστήν ίσως φοράν εξυμνήθησαν αι πολλαί του μεταστάντος  αρεταί. Μετά την απόλυσιν προπορευομένων των κολλύβων, των εξαπτερύγων, των μαθητών και των μαθητριών εν τάξει, εφθάσαμεν εις το παρθεναγωγείον  ου ιδρυτής  και μέγας ευεργέτης  τυγχάνει ο αείμνηστος, και ένθα  η διευθύντρια κ. Καλλιόπη Λουμίδου έλεξε τινα κατάλληλα τη περιστάσει, εκφωνήσαντος του χορού των μαθητών και των μαθητριών κατά το τέλος (τρις) το: αιωνία η μνήμη, μεθ' ο ησύχως διελύθη το πυκνώς από της εκκλησίας εις την σχολήν παρακολουθούν πλήθος, ευχηθέν εκ μυχίων καρδίας, ίνα και άλλοι εκ των ημετέρων ομογενών μιμηταί της τούτων αρετής ζώντες και μετά θάνατον, ως ο αείμνηστος και όντως μέγας του έθνους ευεργέτης αποκληθείς Γεώργιος Ζαρίφης, γένωνται.

Έπαινος οφείλεται προσέτι και τοις κκ. εφόροις οίτινες διωργάνωσαν όσον ένεστι λαμπρώς τα της μνημοσύνου ιεροτελεστίας.

Κατά την έρευνα των ψηφιοποιημένων φύλλων της εφημερίδας «ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΎΠΟΛΗΣ» της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων, εντόπισα ενδιαφέρουσες ανταποκρίσεις και ειδήσεις από διάφορες περιοχές, όπως 1) στο φύλλο 5859 της Τρίτης 3/15.1.1889 (3η σελ 7) και στη στήλη ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ την είδηση από την Εκκλησιαστική Αλήθεια για τις συνεδριάσεις του Εκκλησιαστικού Δικαστηρίου και τις υποθέσεις του περί διαζυγίων, μνηστείας, διατροφής, παρθενοφθορίας κλπ, 2) στο φύλλο 5896 της Τετάρτης 22.2/.1889 (1η σελ 151), στη στήλη ΕΚ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ, την 5 φεβρουαρίου 1889 ανταπόκριση από Ιερουσαλήμ με τίτλο «Σπουδαία Αρχαιολογική Ανακάλυψις» (ιδιαιτέρου ημών ανταποκριτού) την ανακάλυψη του Σεραφείμ, Μέγα Σκευοφύλακα του Παναγίου Τάφου στην Ιερουσαλήμ, πριν από λίγα χρόνια, στο ισόγειο του Μοναστηρίου του Αβραάμ, που συνδέεται με το ναό της Αναστάσεως, υπόγεια κλίμακα που οδηγούσε, μετά τον καθαρισμό, σε βασιλικό κτίριο, το οποίο αποτελεί τον αρχαίο ναό της Αναστάσεως που κτίστηκε από την Αγία Ελένη, 3) στο φύλλο 5942 της Παρασκευής 21.4/3.5.1889 (3η σελ 338) την είδηση από την εφημερίδα «Φιλιππούπολις» για τη «νεωτάτη» απογραφή των κατοίκων της Θεσσαλονίκης, με τον αριθμό των κατοίκων ανά ομάδες εθνοτήτων, 4) στο φύλλο 5952 της Τετάρτης 3/15.5.1889 (1η σελ 377), στήλη ΕΚ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ, την από 23.4.1889 ανταπόκριση από την Τρίγλια για το «κατά το σύνηθες ετήσιον μνημόσυνον υπέρ της ψυχής του αλήστου μνήμης μεγάλου ευεργέτου της Τριγλίας και σύμπαντος του ημετέρου έθνους Γεωργίου Ζαρίφη» και 5) στο φύλλο 5980 της Τετάρτης 14/26.6.1889 (3η σελ 491), στήλη ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ, την είδηση για ανακομιδή των οστών του Γεωργίου Ζαρίφη από το νεκροταφείο Σισλή της Πόλης.

Από το σύνολο των παραπάνω θεμάτων, και μεταξύ αυτών που θεώρησα ως σημαντικά και αξιόλογα, θα έπρεπε να παραθέσω χρονολογικά το άρθρο για την ανταπόκριση από την Ιερουσαλήμ στο φύλλο 5859 με τίτλο «Σπουδαία Αρχαιολογική Ανακάλυψις» για το βασιλικό κτίριο, το οποίο αποτελεί τον αρχαίο ναό της Αναστάσεως που κτίστηκε από την Αγία Ελένη. Επειδή προσπαθώ να επιβεβαιώσω ιστορικά το θέμα αυτό και η σχετική διαδικασία καθυστερεί, στο άρθρο που ακολουθεί παρατίθεται η επόμενη χρονολογικά είδηση (από 5 Φεβρουαρίου 1889) από την εφημερίδα «Φιλιππούπολις», στο φύλλο 5942 της Παρασκευής 21.4/3.5.1889 (3η σελ 338), για τη «νεωτάτη» απογραφή των κατοίκων της Θεσσαλονίκης, με τον αριθμό των κατοίκων ανά ομάδες εθνοτήτων. Από τη μελέτη του κειμένου της είδησης διαπιστώνεται ότι ο αριθμός των κατοίκων κάθε ομάδας είναι στρογγυλοποιημένος σε εκατοντάδες ή χιλιάδες και αυτό σημαίνει ότι δεν πρόκειται για συστηματική απογραφή ατόμων αλλά, μάλλον, οικογενειών. Επίσης ότι οι ομάδες έχουν κυρίως το χαρακτηριστικό στοιχείο της εθνικότητας (Έλληνες, Τούρκοι, Ιταλοί, κλπ), αλλά περιλαμβάνονται και ομάδες διαφορετικών χαρακτηριστικών, όπως πχ θρησκείας (Εβραίοι και Αλβανοί καθολικοί), νομάδων (Αθίγγανοι) και άλλοι [Τσιντσάροι Βλάχοι]. Παρατηρείται ακόμη ότι καταγράφηκαν «Μακεδόνες Σέρβοι».
Η ομάδα με το μεγαλύτερο αριθμό ατόμων ήταν αυτή των Εβραίων (75.000), με δεύτερους τους Έλληνες (36.000) και τρίτους τους Τούρκους (25.000). Τέλος, παρατήρησα ότι το σύνολο των κατοίκων της Θεσσαλονίκης ήταν 198.500 και όχι 195.500 όπως αναγράφεται στην είδηση.

Το κείμενο της ανταπόκρισης παρατίθεται αυτούσιο στην καθαρεύουσα και με την ορθογραφία της εποχής εκείνης.






ΧΡΟΝΙΚΑ ΚΑΙ ΑΝΑΛΕΚΤΑ

Από την εφημερίδα «Φιλιππούπολις» μεταφέρθηκε στο «ΝΕΟΛΟΓΟ»

Αναγιγνώσκομεν εν τη «Φιλιππούπολει»

Ο κ. Σρετέν Ίλιτς, σέρβος εντολοδόχος εν Θεσσαλονίκη, επιστέλλει εις την Βελιγραδινήν εφημερίδα «Οδζέκ» υπό τον τίτλον: «Η Θεσσαλονίκη και η σημασία αυτής υπό την έποψιν του σερβικού εμπορίου και των σιδηροδρόμων» τα ακόλουθα:

Δεν θα ήτο περιττόν, ως νομίζω, να επιστείλω υμίν την επίσημον στατιστικήν του πληθυσμού της Θεσσαλονίκης ην έλαβον παρά του αρμοδίου της τουρκικής αρχής.

Εν Θεσσαλονίκη κατά την νεωτάτην απογραφήν οικούσι:

Μακεδόνες Σέρβοι                              13.000
Αλβανοί                                        4.000
Βούλγαροι εξ Ανατ. Ρωμυλίας και Βουλγαρίας    11.000
Τσιντσάροι (Βλάχοι)                            5.000
Έλληνες                                      36.000
Αρμένιοι                                      1.000
Αλβανοί καθολικοί                            15.000
Γάλλοι                                        1.500
Ιταλοί                                        5.000
Γερμανοί                                      1.200
Άγγλοι                                          800
Τούρκοι                                      25.000
Εβραίοι                                      75.000
Αθίγγανοι                                      5.000
                    Το όλον                  195.500

Άξιον παρατηρήσεως είναι ότι εν Θεσσαλονίκη ουδείς σερβικός υπάρχει εμπορικός οίκος.

Σημείωση επιμελητού

1. Με βάση τον αναγραφόμενο αριθμό των κατοίκων κάθε ομάδας, ο συνολικός πληθυσμός προκύπτει 198.500 και όχι 195.500
2. Με δεδομένο ότι ο Μουσταφά Κεμαλ Ατατούρκ γεννήθηκε το 1881 στη Θεσσαλονίκη, η οικογένειά του πρέπει να περιλαμβάνεται σ' αυτή την απογραφή.

      ΤΡΙΓΛΙΑ ΡΑΦΗΝΑΣ 2/8/25
  ΛΑΪΚΗ ΒΡΑΔΙΑ ΣΤΗ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗ (ΑΝΑΛΗΨΗ) 

         
            (Κάντε κλικ στο δελτίο τύπου- φωτογραφία)

        Η ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΤΡΙΓΛΙΑ ΡΑΦΗΝΑΣ
          ΣΑΒΒΑΤΟ 2 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 2025
            ΩΡΑ 9.Μ.Μ
      ΕΛΛΗΝΙΚO ΛΑΙΚO ΓΛΕΝΤΙ
      ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΛΑΪΚΗ ΒΡΑΔΙΑ

    ΣΤΟ ΠΑΛΙΟ ΓΗΠΕΔΟ ΤΗΣ ΘΥΕΛΛΑΣ ΔΙΑΣΤΑΥΡΩΣΗΣ ΡΑΦΗΝΑΣ
    (ΔΙΠΛΑ ΣΤΟΝ Ι.Ν.ΤΗΣ ΑΝΑΛΗΨΗΣ)
              ΕΙΣΟΔΟΣ ΕΛΕΥΘΕΡΗ

      ΠΑΝΙΚΟΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΚΡΗΚΤΙΚΗ ΡΕΝΕ ΑΓΕΡΗ

  ΝΑΙ, (ΡΕ,ΝΑΙ), ΡΕΝΕ, ( Ε,ΝΑΙ ) (ΡΕ,ΝΑΙ) , ΡΕΝΕ  ΑΓΕΡΗ

  Σημείωση:1. Ρενε (χαϊδευτικό του βαφτιστικού Ειρήνη)
          2. Αγέρη( ψευδώνυμο) που προέρχεται από το
          α) αγέρι = άνεμος, αεράκι
          β)ο αγερικος τόπος , όπως η Ραφηνα (βοριάδες,μελτέμια)
          γ) το αγερικό= από την λαογραφία, το ξωτικό ή η νεράιδα
           
                                     

Κατά την έρευνα των ψηφιοποιημένων φύλλων της εφημερίδας «ΝΕΟΛΟΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΎΠΟΛΗΣ» της Βιβλιοθήκης της Βουλής των Ελλήνων, δεν εντόπισα ανταπόκριση από την Τρίγλια ή τις γύρω περιοχές στον τόμο του Α' εξαμήνου 1888, αλλά  στον τόμο του Β' εξαμήνου 1888 εντόπισα δύο φύλλα με θέματα το μεν πρώτο (5715) από τα Μουδανιά για το θάνατο του Ι. Φιλαλήθη, διδασκάλου της Μεγάλης του Γένους Σχολής, καταγόμενου από τα Μουδανιά και το δεύτερο (5835) για την επίσκεψη στην Τρίγλια του νέου Καϊμακάμη (διοικητής επαρχίας ως εκπρόσωπος του Σουλτάνου).

Στο άρθρο αυτό παρατίθεται η από 21 Νοεμβρίου ανταπόκριση από την Τρίγλια για την τριήμερη επίσκεψη στην κωμόπολη του νέου Καϊμακάμη, στο φύλλο 5835 του Σαββάτου 3/15.12.1888 (1η σελ 505). Ο ανταποκριτής περιγράφει την άφιξη του νέου Καϊμακάμη από τα Μουδανιά προκειμένου να δει από κοντά την κατάσταση και τις ανάγκες του τόπου και αναφέρει ότι η Τρίγλια ήταν παλαιότερα και εξακολουθεί να θεωρείται ως «μία των ανθηροτέρων και ακμαζουσών κωμοπόλεων της αρχαίας Βιθυνίας», οι κάτοικοί της ασχολούνται με την ελαιοφυτεία και τη σηροτροφία και ως προς την κοινωνική και εκπαιδευτική κατάσταση υπερείχε παλαιότερα, αλλά τα τελευταία χρόνια έχει περιορισθεί το εισόδημα των κατοίκων, λόγω της μείωσης της ελαιοπαραγωγής και της τιμής της μετάξης, εξ αιτίας των κακών καιρικών συνθηκών, με συνέπεια να έχουν μειωθεί και οι πόροι των σχολείων. Σημειώνει, επίσης ότι ο Καϊμακάμης επισκέφθηκε τα σχολεία και εξέτασε πολλά. Τέλος, εκφράζει μια ευχή, μέσω της εφημερίδας, ώστε τα ατμόπλοια της εταιρείας Μαχσουσέ να αλλάξουν τα δρομολόγιά τους και να προσεγγίζουν την Τρίγλια μετά τα Μουδανιά, τουλάχιστον τους μήνες της ελαιοπαραγωγής, ώστε να παραλαμβάνουν τα βυτία ελαίου.

Το κείμενο της ανταπόκρισης παρατίθεται αυτούσιο στην καθαρεύουσα και με την ορθογραφία της εποχής εκείνης





ΕΚ ΤΩΝ ΕΠΑΡΧΙΩΝ

Εκ του νομού ΧΟΥΔΑΒΕΝΤΙΚΙΑΡ.

Επιστέλλουσιν ημίν εκ Τριγλίας τη 21 νοεμβρίου.

Το παρελθόν Σάββατον 12 ισταμένου αφίκετο εις την κωμόπολιν ημών ο νέος καϊμακάμης ημών ενδοξότατος Χασάν Φεχμή βέης, όστις εκ της πρώτης εν Μουδανίοις εγκαθιδρύσεώς του σκοπόν έθετο την ανά την επαρχίαν περιοδείαν όπως αντιληφθή, ως πρώτην φοράν ερχόμενος εκ Μουδανίων εις Τριγλίαν, ακριβώς και εκ του σύνεγγυς της εν γένει καταστάσεως και των αναγκών του τόπου, καθόσον η Α. Ε. ο γενικός ημών διοικητής Εξ. Χακκή πασσάς εκωλύθη, πρό τινος κατά την ανά την επαρχίαν Προύσης περιοδείαν αυτού να επισκεφθή την Συγήν και την Τριγλίαν.
Η Τριγλία κειμένη εις το έτερον των άκρων προ των μυχών του Κυανού (σ.σ. Κιανού) κόλπου ούσα άλλοτε μια των ανθηροτέρων κωμοπόλεων της αρχαίας Βιθυνίας, ως έξεστιν εικάται εκ των εν αυτή ναών και διαφόρων βυζαντινών αρχαιοτήτων και άλλων, ως εκ της άκρας φιλοπονίας των κατοίκων καταγινομένων περί την ελαιοφυτείαν και βαμβακοτροφείαν, δύναται και ήδη να θεωρηθή ως μια των ανθηροτέρων και ακμαζουσών κωμοπόλεων ως εκ τε της θέσεως και του καταφύτου υπό ελαιών και μορεών των πέριξ και άνωθεν της θαλάσσης λόφων. Και ως προς την κοινωνικήν και την εν γένει εκπαιδευτικήν κατάστασιν υπερείχεν άλλοτε η Τριγλία, αλλ' από τινων ετών, ως εκ της μη ευδοκιμήσεως της ελαιοπαραγωγής και επί ταις αγοραίς υποτιμήσεως  των βομβυκίων, την γενικήν ταύτην των κατοίκων καχεξίαν επέπρωτο να δοκιμάσωσι και τα σχολεία, άτε στερούμενα μονίμων πόρων. Και η εφετεινή δε εισοδία  μετά την από εξαετίας αφορίαν μικρού δειν απώλετο αν ολίγον έτι παρετείνετο ο πρό τινος πρωίμως αρξάμενος χειμών και η τρομερά τοις κατοίκοις κακοκαιρία, ο σφοδρός άνεμος και αι ραγδαίαι βροχαί, αι μετά της ιλύος παρασύρουσαι  τας ελαίας, ελπίσωμεν ότι απεσοβήθη πας κίνδυνος και, ως προμηνύεται, η συγκομιδή των ελαιών κατά τε ποσόν και ποιόν έσται αρίστη και επομένως και το έλαιον.

Ο ενδοξότατος καϊμακάμης ημών Χασάν Φεχμή βέης κατά την τριήμερον ενταύθα διαμονήν του πεεριειργάτατο πάντα μετ' ακριβείας επισκεψάμενος και τα εκπαιδευτήρια ημών παραμείνας επί μικρόν εν αυτοίς και εξετάσας πολλά. Την δε επομένην απήλθεν εις Μουδανία μετά της συνοδεία του.

Μίαν ευχήν εκφράζομεν για της εριτίμου υμών εφημερίδος διατί τα ατμόπλοια της Μαχσσυσέ κατά τους τακτικούς αυτών ανά τον κόλπον πλούς να μην προσεγγίζωσι μετά την εκ Μουδανίων αναχώρησιν και ενταύθα, τουλάχιστον κατά τους δύο μήνας της εξαγωγής του ελαίου οπόθεν και ωφελείας πλείονας και αυτών των Μουδανίων προσπορισθήσονται, εγκαταλείπουσι δε το στάδιον ελεύθερον τοις ρυμουλκοίς, α δεν δύνανται εκάστοτε να παραλαμβάνωσιν εκ Τριγλίας τα πλήρη ελαίου βυτία;

Ελπίζομεν ότι η ευχή ημών αύτη εισακουσθήσεται υπό της εταιρείας και προς ίδιον εαυτής όφελος και του τόπου.